Skip to content

Interactiepatronen in trainingen

24 oktober 2010

Interactieve trainingen: doel of middel?

Iedere trainer geeft graag interactieve trainingen. Interactie verhoogt de betrokkenheid van de cursist en komt de waardering voor de training ten goede. Of deze interactie nog een ander doel dient, is niet altijd duidelijk. Een gemiste kans! Een trainer die zich bewust is van het doel van interactie en vervolgens doelbewust een interactiepatroon kiest, zal veel meer rendement halen uit de interactie met- en tussen cursisten!

Interactie moet je leren

Herinner jij je jouw eerste training nog? De kans is groot dat je zo gericht was op de inhoud van jouw training, dat je aan interactie helemaal niet toe kwam. Of het andere uiterste: je was gezellig in gesprek met de cursisten, en bereikte niet het doel van je training. Bij het opleiden van trainers merk ik steeds weer hoe moeilijk het is om interactie doelbewust te benutten en goed te begeleiden. Ook als ervaren trainers zijn we ons vaak niet bewust van het doel en de vorm van de interactiepatronen die we hanteren.

Vier interactiepatronen

Wanneer ik andere trainers wil opleiden, en dat is een deel van mijn werk, dan moet ik eerst weten hoe ‘interactie’ in trainingen eruit ziet. Bij het observeren van mezelf en een aantal trainers in opleiding ben ik allereerst tot de conclusie gekomen dat er vier verbale interactiepatronen bestaan. Mijn tweede conclusie was dat deze patronen elk hun eigen waarde en risico hebben. De derde conclusie was dat een goede trainer deze patronen alle vier kan gebruiken.

(T=Trainer, C=cursist.)

  1. Geen interactie. (T – T – T) Het zal niet vaak gebeuren, maar er zijn momenten dat de trainer even alleen aan het woord is. Bij een geleide fantasie, bij een korte lezing en bij uitleg of instructie. Het risico is uiteraard dat het ontbreken van interactie de aandacht snel laat verslappen en dat het leerrendement van alleen luisteren nogal laag is.
  2. Trainergecentreerde interactie. (T – C – T – C – T – C) Dit is de minst tijdrovende vorm van interactie. Het is bijvoorbeeld een vraag-antwoordspel tussen trainer en cursist. De cursisten worden actief betrokken en de trainer heeft tegelijk veel controle op de interactie en de inhoud van de training. Het risico is dat de trainer de cursisten slechts gebruikt om z’n eigen verhaal te vertellen.
  3. Cursistgestuurde interactie. (T – C – C – C – C – C) In positieve zin is dit een vorm van interactie waarbij de cursisten zelfsturend op elkaar reageren. De trainer geeft de cursisten bijvoorbeeld een groepsopdracht. Een risico is dat de cursisten afdwalen. Overigens zien we dit patroon ook bij trainers die de draad kwijt zijn.
  4. Begeleide interactie. (T – C – C – C – T – C – C – C – T) Deze vorm van interactie zie je vooral in leergesprekken. Cursisten delen bijvoorbeeld kennis en ervaringen of discussiëren met elkaar en de trainer begeleidt vooral het proces. Ook kan het zijn dat de trainer de ervaringen van cursisten abstraheert tot theorie. Deze vorm van interactie blijkt het meest lastig te zijn en glijdt vaak af naar één van de andere patronen.

Toepassing?

Trainers die hiermee aan de slag zijn gegaan, werden zich bewuster van de interactiepatronen in hun trainingen en daarmee ook van het doel dat ze met interactie wilden bereiken. Verder bleken veel trainers het vierde patroon het minste te beheersen. Bij het opleiden van trainers wil ik daarom meer aandacht aan dit patroon besteden.

Voor een ervaren trainer lijken deze patronen wellicht basaal. En dat zijn ze ook. Juist daarom denk ik dat dit eenvoudige model inzicht kan geven in iets wat we misschien wel beheersen, maar waar we ons misschien nog onvoldoende bewust van waren.

Arie Speksnijder

www.bridge2learn.nl

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: