Skip to content

De paradox van verbinding: duurzame diversiteit creëren

7 maart 2011

Meer dan ooit zijn we wereldwijd met elkaar verbonden, door mondialisering en mobilisering. Dat vraagt expliciete aandacht voor de dynamiek van (culturele) diversiteit. Een belangrijke vraag daarbij is: Hoe gaan we om met mensen die er niet alleen anders uitzien, maar ook anders denken en handelen dan we gewend zijn?  Hoe zorgen we ervoor dat we negatieve polarisatie tegengaan? Het antwoord lijkt: het creëren van verbinding!

Verbinding dus, maar hoe dan? Om mij heen zie ik twee bewegingen:

1.     Overeenkomsten benadrukken. We zijn immers allemaal mens en hebben allemaal vergelijkbare universele behoeften. Het is belangrijk dat iedereen het gevoel heeft erbij te horen, dat we een wij-gevoel creëren en dat we onderling kennis uitwisselen. Dit zal participatie bevorderen en creativiteit doen bloeien.

2.     Juist de verschillen benadrukken. We zijn immers allemaal uniek, met onze unieke talenten. Het is belangrijk individuele vrijheid en originaliteit te stimuleren. Mensen moeten uitgenodigd worden hun eigenheid te laten zien, de onderlinge verschillen te vergroten en uit te buiten. Dit zal participatie bevorderen en creativiteit doen bloeien.

Hmmm. Welke benadering is nu beter? Waarop zetten we in bij het maken van beleid en het ontwikkelen van trainingen?

Volgens mij hebben we hier te maken met een schijnbare tegenstelling, een paradox. Werkelijke duurzame verbinding krijg je namelijk alleen door raakvlakken te vinden en door verschillen te vieren. Een nadrukkelijke keuze voor een van beide kanten zal alle energie uit mensen en organisaties halen. Het gaat erom verbinding met jezelf, de ander en de organisatie te maken.

De vraag die leidt tot werkelijke verbinding, en daarmee duurzame diversiteit, is volgens mij eerder: hoe kunnen we het beste omgaan met het universele spanningsveld tussen ‘erbij willen horen’ en ‘uniek willen zijn’ ? Hoe creëer je een inclusieve organisatiecultuur waarin iedereen kan participeren en ieders exclusiviteit kan floreren? Of nog praktischer: hoe kunnen we onderlinge tegenstellingen met elkaar verbinden?

Zeker gezien de steeds diverser wordende werkvloer zal het omgaan met de Paradox van Verbinding de komende jaren een steeds belangrijker thema en vaardigheid worden. HRD-professionals zullen worden uitgedaagd deze paradox te vertalen in concreet beleid, opleidingsprogramma’s en leiderschapsprofielen. Hierbij een eerste aanzet van mijn kant om invulling te geven aan deze uitdaging. Ik ben benieuwd naar aanvullingen, ervaringen, voorbeelden en andere reacties.

  • Werkelijke inclusiviteit betekent een diversiteitsbeleid dat verder gaat dan het voor velen bekende doelgroepen beleid en trainingen ‘culturele bewustwording’ en ‘interculturele communicatie’. Het vraagt om een systematische aanpak met aandacht voor onder andere: hoe medewerkers worden beloond, hoe mensen promoties krijgen, welke talenten worden aangenomen en ingehuurd, welke structuren en processen gebruikt worden om dingen gedaan te krijgen, en hoe de organisatie omgaat met het spanningsveld werk/privé.
  • Verbinding gaat ook over de mogelijkheden creëren voor iedereen om 100% te kunnen participeren in een samenleving school, en/of organisatie. Vanuit HRD is het belangrijk na te gaan in hoeverre mensen impliciet worden uitgesloten, bijvoorbeeld door ongeschreven regels waar het gaat om profilering. Zijn er voldoende linken tussen dominante en niet-dominante subgroepen in de organisatie en spreken mensen elkaars (culturele) taal?
  • Het idee van de ‘gemiddelde medewerker’ wordt met deze aanpak een begrip uit het verleden. Programma’s en beleid dat hierop is gericht moet herzien worden.
  • De basisvaardigheden die nodig zijn om te werken in de steeds complexer wordende organisaties en om te gaan met de voortdurende veranderingen, zijn sterk gerelateerd aan creativiteit en interculturele sensitiviteit. Zorg dat in elk opleidingsprogramma hier expliciete aandacht voor is, zodat het bijbehorende gedrag net zo standaard wordt ervaren als bijvoorbeeld het belang van goed luisteren en andere kunnen overtuigen.

Jitske Kramer is organisatie antropoloog en zet zich in om de dynamiek van het verschil in organisaties beter te benutten. Zij is auteur van het boek ‘Normaal is anders!’, in de Engelse vertaling ‘Managing Cultural Dynamics’.

Advertenties
4 reacties leave one →
  1. jay sardonic permalink
    17 mei 2011 13:16

    Wat jij ziet als een tegenstelling, een paradox, zie ik als één en hetzelfde. Er bestaat geen verbinding zonder losse delen. Zonder overeenkomsten zijn er ook geen verschillen. Yin en yang zijn zowel elkaars tegengestelde als elkaars gelijke. Dit is geen paradox, maar dit is hoe eenheid en verbindingen werken. Zonder het één geen ander.

    In Lack’ech

    • 17 mei 2011 15:31

      Zeker, zo zie ik het ook. Zoals je zegt, zonder het een geen ander. Zonder inademen geen uitademen. Een paradox: een schijnbare tegenstelling die we niet moeten proberen op te lossen, maar waarbij de (ogenschijnlijke) tegenstellingen om verbinding vragen. Hoe kan ik en uniek zijn en erbij horen?

  2. 7 maart 2011 11:41

    ja, en….
    Omgaan met overeenkomsten en verschillen gaat ook over harmonie en conflict. Harmonie voelt natuurlijk het fijnst en het productiefst, maar conflict is ook nodig. Nodig omdat verschillen soms soms elkaar aanvullen, maar soms elkaar ook bestrijden. Duurzame diversiteit doet denken aan een biotoop, en uit de biologie weten we dat een grote variatie ook een grote stabiltieit en robuustheid betekent. Maar in de biologie is nu ook weer niet alles pais en vree.
    En overigens weten we uit de biologie ook dat monoculturen makkelijk uit evenwicht raken en ten onder gaan. Er valt dus niet zoveel te kiezen als je verder wilt.

Trackbacks

  1. De paradox van verbinding: duurzame diversiteit | Jitske Kramer's Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: