Skip to content

Moppermotivatie

4 juni 2011

Om bewust en zelf-geïnitieerd doelen te bereiken en prestaties te leveren, is motivatie nodig. Om jezelf en anderen te motiveren, of op z’n minst de aanwezige motivatie niet te verkleinen, is het handig om aan te sluiten bij de aanwezige drijfveren. Motivatie wordt vaak (h)erkend in gedrag dat als ‘positief’ gelabeld wordt. In enthousiasme, gedrevenheid, passie, opwinding, blijdschap, etc. is de motivatie makkelijk te ontdekken. Ook in woordgebruik zoals ‘Ja, ik ben vóór….!’, ‘en-en’, ‘ook…..’, ‘waar ik naar toe wil…/waar wij naar toe willen….’, liggen de bronnen van beweging vlak voor de neus.

Voor- en tégenmotivatie
Toch is er daarnaast nog een – andere – wereld aan motivatie te vinden, als ook het gedrag dat als ‘negatief’ gezien wordt, onbevooroordeeld de aandacht krijgt die het verdient. En dat is met name voor vele veranderaars zoals trainers, coaches, adviseurs en leidinggevenden niet vanzelfsprekend. Wanneer ‘motivatie’ gewenst of vereist is, lijkt er bijna een taboe te liggen op klagen, mopperen, balen of andere uitingen van last en frustratie. Woordgebruik als ‘Nee, ik ben tegen….!’, ‘of-of’, ‘maar….’, ‘waar ik vanaf wil…/waar wij vanaf willen….’, is minder gewenst. Praten over problemen is in ‘veranderland’ not done. “Gij zult praten in termen van kansen, oplossingen en uitdagingen en anders…..gaan wij twijfelen aan uw motivatie!” is de norm.

“Je hebt nu wel duidelijk gemaakt wat je allemaal niet wilt……Wat wil je WEL?”
“Je vertelt nu wel wat je allemaal lastig vindt…. maar wat is daarin nu jouw UITDAGING of LEERPUNT?”
“De problemen zijn inmiddels wel helder, welke OPLOSSINGEN stellen jullie nu voor?”
“Jullie praten voornamelijk over alle beren die je op de weg ziet, zien jullie ook nog KANSEN en MOGELIJKHEDEN?”

Alsof mensen die ergens naartoe gaan, meer en beter gemotiveerd zijn dan mensen die ergens vanaf willen. Alsof problemen signaleren minder waard is dan oplossingen formuleren. Alsof frustratie een emotie van ‘lager allooi’ is dan enthousiasme. Dit taboe op zogenaamd negatief gedrag is door velen als norm al zo ingeslikt en eigen gemaakt dat ik veel mensen tegenkom die zichzelf al pratend direct corrigeren. “Het probleem is….eh…ik bedoel natuurlijk… de uitdaging is…”. “Mijn moeite is….hmm…ik bedoel….mijn ontwikkelpunt is….”.

Moppermotivatie als start van verandering
Ik pleit in dit stukje voor meer aandacht voor de ‘moppermotivatie’. De huidige gebeurtenissen in Egypte, die als een olievlek nu hun in beweging brengende werk doen, zijn wat dit betreft een voorbeeld. Natuurlijk kunnen we alle signalen die zichtbaar werden op het Tahrirplein weer vertalen in ’n meer positieve connotatie, zoals het verlangen naar vrijheid, democratie, eerlijke verdeling van macht en middelen. De start van de beweging was echter de aandacht die gevraagd werd voor waar men vanAF wilde, waar men LAST van had en wat men meer dan ZAT was. Voor het benutten van de kracht die schuilt in de Moppermotivatie, hier een paar suggesties:

  • Vraag aan het begin van een vergader- of trainingsessie, naast de gewenste (leer-)doelen, óók eens naar de moeite die het de deelnemers gekost heeft om deze tijd vrij te maken. Je kunt dan luisteren naar datgene wat voor hen echt de moeite waard is.
  • Vraag bij de introductie of ‘kick-off’ van een veranderplan ook naar alle bezwaren, alle ‘ja-maars’ en mogelijke vervelende consequenties die de betrokkenen verwachten. Honoreer alle bijdragen als hulp en geniet van de rijkdom aan voorwaarden die hiermee verhelderd worden om het veranderplan kans van slagen te geven.
  • Vraag in elk gesprek met medewerkers/cliënten óók naar datgene waar ze last van hebben, waar ze moeite mee hebben en wat hen energie kost. Ze leggen met hun antwoorden alle suggesties voor de gewenste professionele ondersteuning zomaar op een presenteerblaadje.
  • Vraag jezelf regelmatig af waar je last van hebt, waar je vanaf wilt en wat je problematisch vindt. Hartgrondig mopperen lucht op en je antwoorden maken duidelijk welke ondersteuning je nodig hebt. Dit geeft richting aan de steun die je kunt gaan creëren.

Tot slot
Ik ben benieuwd naar je reactie op deze blog. Schrijf me gerust – ook – je bezwaren, alles waar je het niet mee eens bent en de negatieve effecten die je in de praktijk voorziet. Daar kunnen we wellicht samen veel aan hebben 😉
Een filmpje dat ik om meerdere redenen wel passend vind, is het volgende:

Marjo Korrel
m.korrel@deinthe.nl
http://www.deinthe.nl

Advertisements
9 reacties leave one →
  1. Catherine permalink
    17 september 2011 16:50

    Dag Marjo,

    Heerlijk waar te nemen dat er plaats is voor eigenzinnigheid en “playfulness|”.
    Dank voor een zachte doch dwingende (!) les. Immers, hier (videoclip) is de de ware vindingrijkheid van het individu weer zo zichtbaar.
    Van harte!

  2. 16 september 2011 18:49

    Ha Marjo, Och wat een heerlijke blog en wat een boeiende reacties. Als coach en (aankomend) mindfulness trainer wil ik graag toevoegen dat de kern het oordelen is. Over wat positief of negatief te labelen. Als we dat nou eens laten? Laat we het eens bekijken vanuit een oordeelloos perspectief. Uiteindelijk gaat het erom dat iemand er al dan niet voor kiest iets te leren of te veranderen in haar gedrag – of niet.

  3. 25 juli 2011 20:31

    Hoi Marjo,

    Ik ben het ben je eens: meer ruimte voor mopperen. De positivo’s in veel hogere echelons hebben te snel de neiging om klagen als zeuren af te doen en kritiek als niet willen, terwijl hier de werkelijke creativiteit, het andere perspectief en de verdieping in te vinden is. Voor je het weet is er een ongeschreven regel dat het uiten van negatieve punten not done is. Ook een batterij heeft een + en een – pool. Door een goede balans tussen de positieve en negatieve aspecten of emoties, is er ruimte voor hetgeen sowieso ook een rol speelt, of je het nu podium geeft of niet. De balans is belangrijk, want van de positieve kant krijg je nu eenmaal meer energie en betere zin.

    Jacqueline

  4. 6 juli 2011 07:47

    Hallo Marjo

    Goeie blog, wat laatst goed werkte was jouw suggestie om bij de kickoff van een project als begeleider telkens te blijven vragen waar mensen gedoe gingen verwachten in het project. Dit gaf ruimte om alle kleien zorgen al te uiten eneen prettig klimaat in de groep. Door regelmatig tijdens de kickoff deze vraag weer op tafel te leggen en de gesprekken hierover te stimuleren werd deze bijeenkomst plezierig en als succesvol ervaren. Ofwel haal meer uit de zorgen!

  5. Anita van Bragt permalink
    9 juni 2011 09:38

    Geweldig! Onmiddeleijk verademend en inspirerend voor de eerstvolgende moeilijke bijeenkomst.

  6. 7 juni 2011 13:23

    Ha Marjo, ik ben het helemaal met je eens! Alleen waarderend werken kan niet. Wel komen we vaak uit een moppersituatie en kan ik me voorstellen dat waarderend werken dan een mooie omdraaiing is die goed kan werken. Ook stoom afblazen is belangrijk. Toen ik laatst weer met iemand ergens over aan het klagen was, vroeg ik me af waarom we daar steeds weer tijd aan besteden. Terwijl we de situatie kenden, dus klagen voegde niets toe. Toch was het wel lekker om even je frustratie te uiten.

  7. 5 juni 2011 15:39

    Beste Marjo,

    Hartelijk dank voor je heldere en motiverende blogtekst, die mij uit het hart gegrepen is.
    Onder het aan populariteit winnende motto ‘alles wat je aandacht geeft groeit’ lijken managers en adviseurs wel eens hun allergie tegen het opperen van bezwaren, het uiten van zorgen, kortom tegen ‘weerstand’ vrijelijk te kunnen omzetten in het negeren ervan. Mooi dat je de zelf-disciplinering van mensen eraan toevoegt (“oh nee, mijn uitdaging”).

    Beste Arie,

    Weerstand ‘mag soms best positief gelabeld’ worden, schrijf je. Toen vroeg ik me af hoe je ‘goede’ van ‘foute’ weerstand kunt scheiden. En ‘aan wie is het’ om dat labelen te doen?

    • 5 juni 2011 18:33

      Dag Martijn. Mijn opmerking heeft geen betrekking op ‘goede’ of ‘foute’ weerstand. Die termen gebruik ik daarom ook niet. Mijn opmerking is gericht op trainers: beoordeel weerstand niet altijd negatief, zelfs al staat het jouw trainingsdoelen in de weg.

      Terecht kun je je afvragen of trainers uberhaupt wel een oordeel over weerstand moeten hebben. Het is er gewoon, of niet, of een beetje. En het geeft je nuttige informatie over de motivatie van cursisten.

      Wat mij betreft: ik ben het mensdom nog onvoldoende ontstegen om met klinische professionaliteit de weerstand van mijn cursisten op een gelijksoortige manier als hun enthousiasme te begroeten. Ik vind en voel van alles over hun weerstand. Dus stiekem… label ik wel eens. Ja, ja, ik weet dat het niet mag. Ben ook maar een mens.

  8. 4 juni 2011 14:42

    Dag Marjo. Een origineel gezichtspunt! Lekker fris. Een korte inhoudelijke reactie.
    Weerstand mag soms best positief gelabeld worden. Niet iedere verandering is goed en weerstand tegen verandering laat zien dat de persoon in kwestie zich niet door iedereen laat meeslepen. Of zoals ik het altijd zeg: iedereen is gemotiveerd, alleen niet allemaal voor hetzelfde. Weerstand kan je helpen om de motivatie van de cursist of cliënt te ontdekken.
    Omgaan met weerstand van cursisten bestaat uit twee belangrijke elementen. In de eerste plaats moet weerstand ‘eruit’. Negeren of wegduwen versterkt het alleen maar. De techniek die daar het beste bij past is reflectief luisteren. (Er van uitgaande dat je de techniek niet als trucje toepast.)
    Aan de andere kant is het uiten van weerstand ook wel link, vooral in een groep. Het is in de sociale psychologie een bekend gegeven dat in een groep de meningen versterkt worden. Daarnaast is het zo dat, bij het uitspreken en onderbouwen van weerstand, mensen argumenten zoeken bij hun standpunt. Met andere woorden: die argumenten hebben ze soms vooraf nog niet, maar desgevraagd verzinnen ze die. Teveel ruimte voor weerstand, kan de weerstand dus versterken.

    Uiteindelijk komt het dus neer op balanceren: accepteren dat weerstand normaal is en waardevolle informatie oplevert, en er daarom begripvol naar luisteren. Tegelijkertijd waken voor het versterken van de weerstand.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: