Skip to content

Over zingeving en mijn tante Hermie

5 augustus 2011

teamworkRuim 10 jaar geleden werd mijn tante Hermie getroffen door een hersenbloeding. Ziekenhuis, revalidatie, deels halfzijdig verlamd. en toch – en dat raakte mij zo – beloofde ze haar behandelend arts dat ze lopend het ziekenhuis zou verlaten en met links zou hebben geleerd te schrijven. En zo geschiedde. Thuisgekomen nam mijn tante haar revalidatie zelf ter hand. Om aan te sterken – vertelde ze me – had ze als doel gesteld om zelf, lopend, een brief te kunnen posten. Die postbus, op zo’n 150 meter van haar flat, kon ze na maanden bereiken. Haar voortgang meette ze af aan het aantal lantaarnpalen dat ze langsgelopen was.

Nu, 10 jaar later, woont mijn tante nog steeds zelfstandig in haar eigen flat in Wageningen. De flat die ze samen met mijn oom gekocht had om er samen te rentenieren, dezelfde oom die haar op haar ziekbed verliet omdat hij ‘haar verzorging niet langer aankon’.

Mijn tante Hermie: een boek zou haar nog geen recht doen, en dit zijn nog maar drie alinea’s. toch gaat dit verhaal niet alleen over haar, hoewel ik het hier al heel goed bij zou kunnen laten, toch? Over wilskracht, verlangen, kracht en eigenzinnigheid gesproken. Wat we hier, in weerwil van tegenslag, toch in leren van zouden kunnen leren.

In dit blog wil ik de mensen centraal stellen die haar in de week van 13 juni verzorgden in het FD Roosevelthuis in Doorn. Dit huis is een initiatief van de gezamenlijke protestantse kerken. 45 zieke gasten worden er ieder door een persoonlijke verzorger welkom geheten voor een week vakantie. Verzorgers, staf, keuken, leiding: het zijn allemaal vrijwilligers, vaker wel dan niet uit de eigen gemeente van degenen die welkom geheten worden.

Op 15 juni gingen mijn lief en ik mijn tante daar bezoeken. Haar begeleidster, Gerda, heette ons welkom met een kopje koffie en een koekje. Het was rustig in de aula, we zatter daar gemoedelijk gedrieën bij te praten: Gerda op een lieve afstand en op het juiste moment bij ons voor een tweede kopje. Ik was nieuwsgierig geworden. Hoe zat daar toch het zorgsysteem in elkaar, hoe kwam  het team tot stand, hoe komt die plek daar toch op haar plek, hoe werkt dit team samen om de hulpbehoevenden een week vakantie te kunnen bezorgen? Het is een nieuwsgierigheid die uit ons vak voortkomt: willen weten hoe het werkt.

Na een tijdje met mijn tante gesproken te hebben, had ik de droge feiten van het FD Roosevelthuis al wel op een rij. Toch ontbrak er iets. De vrijwillige leidster liep langs, mijn tante riep haar bij ons en stelde ons aan haar voor. Haar kon ik nog wat meer van mijn vragen voorleggen en haar antwoorden zijn nu nog bij me. Ze vertelde me dat ze zich in het FDR huis door de 9 vruchten van de geest laten leiden. Iedere dag stelt het team samen één vrucht centraal (voor de oplettende lezers onder ons: inderdaad op 2 dagen staan twéé vruchten centraal). In de geest van die vrucht wordt samengewerkt aan maar één hoger doel: ‘het de gasten een week naar de zin te maken’.

Voor mij is deze ontmoeting een levensles geworden. Want een team van vrijwillige, niet professioneel opgeleidde verzorgers, weet 45 mensen een heerlijke week te verzorgen. In de niveau’s van Bateson kwam ik tot het besef dat ik hieronder gevisualiseerd heb. Die middag heb ik voor het eerst gezien wat samenwerken kan betekenen als dat gebeurt in de geest van iets dat ieder van de teamleden overstijgt. In mijn mijmeringen erover, ben ik het de omgekeerde leerweg gaan noemen. Wat zouden we zo met elkaar kunnen doen, manifesteren, bereiken in het werk met elkaar? Over leeromgeving gesproken.

verbeelding van de niveau's van Bateson

verbeelding van de niveau's van Bateson

Advertenties
3 reacties leave one →
  1. Arend-Henk permalink
    6 oktober 2011 20:44

    Hi Evert,

    Mooie toepassing van Bateson!

    Hartelijke groet,

    Arend-Henk

  2. 9 augustus 2011 06:00

    Inspirerend verhaal Evert! En mooi hoe je ‘werken aan ontwikkeling’ op drie lagen benoemt/omschrijft.
    Groet, Johan vd Kooij

  3. 5 augustus 2011 20:05

    Beste Evert,

    Wat een mooi verhaal en wat een goed voorbeeld van zinvol werk in onbaatzuchtigheid. Het geeft mij energie om deze voorbeelden te lezen en ik pleit ervoor om de goede voorbeelden meer naar buiten te brengen als tegenstroom tegen de voorbeelden van organisaties waarin aandeelhouderswaarde, korte termijn, hebzucht en eigenbelang overheersen.

    Gelukkig zijn er alternatieven voor de traditioneel ingerichte organisatie met een sterke hierarchie en veel lagen managers. Ben Kuiken beschrijft in zijn boek ‘de laatste manager’ hiervan een aantal inspirerende voorbeelden. Als rode draad geeft hij 7 principes die deze organisaties in meer of mindere mate hanteren:
    1. begin met het doel: wat wil je met elkaar bereiken?
    2. de organisatie is plat: zo min mogelijk managers
    3. laat de uitvoering over aan de uitvoerder; daar krijg je gepassioneerde Gerda’s van!
    4. geef hun de middelen
    5. spreek elkaar aan op verantwoordelijkheden
    6. wees streng aan de poort: laat medewerkers zelf nieuwe medewerkers aannemen.
    7. intelligent leiderschap die begrijpen dat het echte leren pas komt als de mensen gezien worden, vertrouwen, ruimte en verantwoordelijkheid krijgen. Oftewel, geen ingewikkelde leerprogramma’s, de inrichting van de organisatie stimuleert het leren en ontwikkelen op een natuurlijke wijze.

    Hoe meer goede voorbeelden, hoe meer deze voorbeelden besmettelijk kunnen gaan werken met het ‘me too’ effect. Ik teken ervoor!

    Jacqueline

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: