Skip to content

Het HOECongres: crowdsourcing in meervoudig denken en werken

22 oktober 2011

Op 20 oktober vond het HOECongres plaats. Een congres voor en door HRM’mers, veranderkundigen, leiders en opleiders en voor iedereen die in een antwoord zocht op de vraag: “Professionaliseren van leren of HR, HOE pak ik dat nu aan”? Het congres bood in twee rondes een mix aan van 5 korte TED talks en vervolgens verdieping en dialoog onder leiding van moderatoren op vijf leerpleinen: organiseren, leiderschap, HRM, leren en veranderen.

Dit blog kent drie auteurs en daarmee drie perspectieven. Dat doet recht aan de essentie van dit congres: het was een oefening in meervoudig waarnemen, denken en werken. De maatschappelijke, economische, landelijke, internationale en ecologische context is dermate complex en onderling verweven geworden, dat het denken dat ons hier gebracht heeft (Einstein zei het al), niet het denken kan zijn dat ons verder gaat helpen. Er is nieuw denken nodig, een nieuw licht. Dat licht scheen op donderdag 20 oktober in een kantoorpand in Utrecht en door de sociale media ver daarbuiten.

Brenda Zandsteeg, initiatiefnemer
@brendazandsteeg

Ik was op het hoecongres. Niet toevallig, ik was één van de initiatiefnemers. Dit is mijn ‘the day after’ verslag.

De wereld is in beweging. Of het nu gaat om de bejegening van de mens in onze organisaties, het organiseren zelf, het leren, het leiderschap, of hoe we weer tegen het veranderen aankijken. We leven in een tussentijd. Het oude en nieuwe paradigma zijn tegelijkertijd aanwezig. Dat betekent chaos, ongemak en verwarring, dubbele binding, en dus: leren. Maar niet het aanleren van een vaststaand iets dat een ander ons aanreikt. Nee, het leren van hoe we het gaan doen overmorgen.

Wat me trof was de sfeer van openheid over de dilemma’s, over de pogingen, successen en worsteling. De puzzelstukjes van programma die “toevallig” in elkaar vielen. Het grote en het kleine perspectief naast elkaar aanwezig. Het vertrouwen dat als ieder zijn eigen stukje pakt, het geheel vanzelf in beweging komt. Dat het al gebeurt. De idealen en inspiratie en heel concrete vragen van vandaag en morgen naast elkaar. Bijvoorbeeld hoe het al anders kan, terwijl het oude nog steeds bestaat.

Ik heb gezien hoe vernieuwing van grijze mannen kan komen, hoe jonge mensen oud denken en hoe vast ik zelf zit in mijn paradigma’s: dat leren altijd start bij een individueel proces, bijvoorbeeld. Ik heb genoten van de tegenstellingen, paradoxen en verschuivingen in de taal: begrijp ik net dat het de manager is die moet weten hoe leren werkt, bestaat de manager eigenlijk liefst helemaal niet meer?

Ik realiseer me dat de hoevraag misschien niet de echte vraag is. En dat de waaromvraag heel erg anders voelt vanuit het oude denken (waarom heb jij dat nou weer gedaan?) of in het nieuwe denken (wat was je drijfveer, wat wilde je bereiken?) Dat we boos zijn op de banken, of toch op onszelf omdat we ons ook vaak hebben laten leiden door het verlangen naar meer. Dat we wel kunnen schuiven met schuld, maar niet met die schaamte. Dat we ongemak moeten kunnen laten bestaan. Maar ook veranderen kan beginnen met het vertellen van ons mooiste eigen verhaal aan elkaar. En dit is mijn verhaal, over dat ik met Jaap, Harold en Remco dit hoeavontuur ben gestart zodat er een beetje meer beweging is gekomen. Op naar overmorgen!

Mariët Nieuwenhuizen, 4e jaars studente HRM Hogeschool van Amsterdam
@Mariet_HR

We moeten ontPOPpen met z’n alle!
Waar mijn verwarring na het HOE-congres vandaan komt.

Alles waar we vandaag tegenaan geschopt hebben dat studeer ik. Toch? POP gesprekken, competentieprofielen, training feedback geven. Of toch niet? Want ik sta er immers zelf bij…. Deze gedachte heeft tijdens het HOE congres alleen maar door mijn hoofd gespookt.

Ik als vierdejaars studente Human Resource Management heb me vandaag laten overspoelen door heel veel visies over professionaliseren van leren en van HRM. Na de dag had ik het gevoel dat het allemaal anders moet, maar hoe? Ik ben aan het denken gezet maar antwoord op de vraag: “ Hoe dan?” , heb ik nog niet. Daarop kreeg ik namelijk te horen: “Nou gewoon, doen!”

Waar mijn verwarring vandaan komt zal ik jullie uitleggen. Want beste HRM’ers, staf is niet meer nodig. Er is nog wel stafwerk, maar de stafafdelingen zoals ze nu bestaan zijn niet meer nodig. Een HRM’er die een leidinggevende achter de broek aanzit is niet zoals het moet. Laat de vraag en de behoefte vanuit het lijnmanagement komen, met daarbij eventueel een signalerend signaal natuurlijk. Ik kan me voorstellen dat HR straks alleen nog maar extern wordt ingehuurd.

We moeten stoppen met in hokjes plaatsen, vierkantjes in rondjes duwen en mensen trainen in vaardigheden waar ze toch niet goed in zijn en nooit goed in worden. Het zou zo mooi zijn als mensen door interactie met elkaar en door elkaar feedback te geven gezamenlijk iets willen en kunnen bereiken. De ideale wereld? Ik weet het niet, de sprekers van vandaag zeggen van niet. Het is realistisch. Je moet het namelijk gewoon doen.

Sleutelwoord hierbij is beginnen met het voorbij gaan aan de eigen overtuigingen. Deze zijn namelijk vaak gebaseerd op angst. Een voorbeeld. De doorsnee opvatting van een conventionele organisatie is dat het iets is met managers. Maar waar komt dit vandaan? Leiders zijn namelijk leiders omdat ze volgers hebben of omdat ze altijd het beste jongetje van de klas waren. Het hebben van de baas is ook heel erg makkelijk want dan hoef je zelf geen beslissingen te nemen. Maar of dat nu het beste in mensen naar bovenhaalt en of mensen daardoor ook eigenaarschap gaan voelen van hun eigen ontwikkeling en resultaatgerichtheid? Dáárover ben ik aan het denken gezet. En het duizelt me nu nog steeds…

Evert Pruis, moderator
@evertpruis

Het congres deed een sterk appèl om tot een nieuw besef te komen over organiseren, leren, leiden en veranderen. Het bood nieuw licht dat afscheid nam van geijkte hokjes zoals ‘staf en lijn’, ‘een opleidingsafdeling en een manager die het trainingsprogramma afneemt’ en ‘de getalenteerde en minder getalenteerde medewerker’.

Nu – twee dagen later- besef ik me wat het van me vergt om het gedachtengoed van dit congres te omarmen en iets mee te gaan doen.

Het vraagt enerzijds een helder bewustzijn van hetgeen er speelt: niet alleen in mijn eigen directe persoonlijke context, maar ook van mijn omgeving in de breedst mogelijke zin van het woord. Het lijkt wel alsof de dilemma’s waarvoor we ons gesteld zien (overbevolking, opwarming, hulpbronnen, ongelijkheid, armoede, oorlog: om er enkele te noemen) niet alleen nieuw denken vragen om tot nieuwe oplossingen te komen, maar vooral ook (hoger) bewustzijn om ze waar te kunnen nemen. Mooi eigenlijk, waar-nemen.

Na waarnemen volgt constateren en acteren. Dat laatste kan lekker reflexmatig, maar het kan ook eigenzinnig, helemaal op mijn manier omdat juist die manier het meest effectief en duurzaam is. Dan moet ik mijn manier wel kennen en aannemen. Het is mijn ervaring dat dit zelfbewustzijn vergt: bij de les zijn, stilstaan en stilzitten om zo mijn ingevingen waar te kunnen nemen. In het volgen van die ingevingen toont zich mijn dan mijn eigenheid, mijn talent. Soms levert één ingeving iets op dat zo concreet en praktisch is als de Storify die ik van het congres maakte.

De deelnemers: het ultieme perspectief

Advertisements
13 reacties leave one →
  1. 2 november 2011 09:06

    Beste Rolf,

    Wat een interessant punt! Het bevestigt slechts mijn opvatting dat leren en HRD nooit bij een stafafdeling moeten zijn belegd, maar integraal aanwezig in de organisatie.
    Het onderbrengen van leren in een aparte bedrijfsfunctie betekent op korte termijn vaak meer invloed, maar op de lange termijn juist het tegenovergestelde.
    Leren hoort in de lijn en is van de lijn.

    Twee vragen aan jou:
    1.Hoe organiseer je dat de deskundigheid over leren in de lijn geborgd is?

    2.Is het niet ook zo dat een stafafdeling heel goed een bijdrage kan leveren aan de moraal en dat iedere medewerker daarin een verwantwoordelijkheid heeft? Los van het feit of dat wordt gevraagd door de leiders?

    • Rolf Knijff permalink
      4 november 2011 09:57

      Dag Brenda,

      Dank voor je reactie. Om met je laatste punt te beginnen[dat is mijns inziens het scharnier voor succes of falen]:een stafafdeling die ambieert ‘een bijdrage te leveren aan de moraal’, maakt drie vergissingen. [1] ze speelt een rol die niet wordt gevraagd. [2] ze suggereert dat er maar één moraal bestaat; er zijn vele.[3] Ze verzuimt aan te geven hoe [1] en [2] zich verhouden: dus waarom je als stafafdeling de rol van moralist kunt hebben.

      Voor zulke ‘vergissingen’ zijn bedrijfsleiders allergisch. Het is mijn overtuiging dat door het werken conform punt [1] en [2] HRD [en HRM] faalt. Het heeft veel te maken met de aard van de mensen werkzaam in dit vak, hun beweegreden daar actief te zijn, en de wijze waarop ze werden ge-trained. Samenvattend: iets aan moraal doen zonder dat bedrijfsleiders dat vragen is zelfmoord. Helaas hebben HRD-ers [in de woorden van Rudy Kousbroek] de neiging met elkaar “snikkend in een kuil te vallen” door hun gemeenschappelijke ontroering over het ‘menselijke’ van eigen inzichten. Die inzichten zijn prima: haar relatie met ons vak is zwak. Een moreel verantwoorde aanpak is een zaak van allen.

      Wat betreft je eerste punten. Ik ben een beetje vooringenomen, want 8 jaar mocht ik zo’n stafafdeling leiden. Dit is mijn ervaring: er is in organisaties een ‘educatief geweten’ nodig, in het belang van het bedrijf en haar leden. Je kunt dat niet overlaten aan de lijn. Organisatorisch heeft die lijn rond opleiden wel een rol, maar niet beleidsmatig. Ze wordt het slachtoffer van een ‘gebrek aan tijd’, de ‘laatste modes’ en de ‘handigste commercant’. Om maar niet te spreken van de mensbeelden die ze hanteert. Maar [zie begin van mijn reactie]: mensbeelden hebben HRD-ers ook. Het lijkt nuttig ze te bespreken, wanneer duidelijkheid bestaat over HRD’s doel.

      Het beste,

      Rolf

  2. 24 oktober 2011 10:48

    Bedankt Evert! Briillljaannttt! 😉
    Wat een geweldige dag.

    Groet Mieke

  3. Rolf Knijff permalink
    24 oktober 2011 09:28

    Ik volg ontwikkelingen in NVO2 al 15 jaar niet meer. Maar vind dat er een HRD-forum moet zijn. Zoekend kwam ik hier terecht. Ik las de drie verslagen van het congres; dat leidde tot de volgende vraagen. Stel dat er buiten[ons HRD-ers] een wereld bestaat van arbeidsorganisaties met werkgevers en werknemers. En stel dat die wereld zegt: “we zijn het met alles, gezegd in de drie verslagen, eens”. Zijn we dan klaar met onze taak? Wat is dan, voor de toekomst, de rol van HRD? Op wie is die rol gericht? Tenslotte: als je je met de inhoud van de drie verslagen verbonden voelt, ben je dan een professioneel HRD-er?

    Rolf Knijff

    • 26 oktober 2011 09:12

      beste Rolf,

      dank voor je reactie. Voor mij ligt onze toekomstige rol als HRD erin dat we uit de staf de lijn in stappen en onze interventies direct op de werkvloer gaan uitvoeren: in het werk en tijdens het werk van diegenen die in een leertraject zitten. Of dat nou via – sociale – middelen informeel gebeurt, of door een formele interventie, die vorm is voor mij vrij én vers twee. Onze missie zou prestatieverbetering en organisatieontwikkeling moeten zijn. Als je je daarmee verbonden voelt en je omarmt dat de mens de maat van de verandering is, dan kan je niet anders dan een professioneel HRD’er zijn.

      Hartelijke groet, Evert Pruis

      • Rolf Knijff permalink
        28 oktober 2011 09:20

        Dank voor je reactie Evert,

        Een overweging van mijn kant: “de mens als maat van verandering” is een uiting van een morele ideologie. Het “professioneel HRD-er zijn”, refereert aan een notie van deskundigheid. De logische koppeling van de twee [in jouw woorden]: “dan kan je niet anders”, verbindt een morele overtuiging met deskundigheid. Dat is [1]filosofisch onhoudbaar, want we kunnen morele overwegingen niet intellectueel baseren en [2]beleidsmatig zelfmoord: leiders van organisaties vragen van de bedrijfsfunctie HRM of HRD geen moreel reveil. Zoals ze dat ook niet verwachten van marketing, research of de boekhouding. Denk er eens over!

        Vriendelijke groet,Rolf

  4. 23 oktober 2011 19:04

    Evert, super dat je dit zo hebt opgepakt! Een prachtige blog van jullie drie auteurs. En super filmpje. Geeft mij zeker een goed beeld van wat ik allemaal gemist heb 🙂

    • 24 oktober 2011 08:39

      Hoi Sibrenne,
      heel erg graag gedaan. Ben jij weer beter na ziekzijn?
      Ik wil graag een keer met je sparren over mijn leeropbrengst van deze dag. Ik zie zoveel mogelijkheden voor het ‘on the spot’ creëren van leermaterialen.
      Groet! Evert

  5. 23 oktober 2011 18:35

    Evert, wat een mooi verslag van een inspirerende dag. Erg jammer dat ik dit congres gemist heb. wil je het me de volgende keer even laten weten? De noodzaak van een paradigmashift houdt mij ook erg bezig en mooi te lezen hoe dit ook te vertalen is naar het vakgebied van HRM en HRD.

    • 24 oktober 2011 08:30

      Hoi Jacqueline,
      it’s a deal! Ik sein je voor een volgende keer vooraf in. Want die volgende keer gaat komen: ook volgend jaar komt er een #HOECongres!
      Groet, Evert

  6. 22 oktober 2011 20:11

    Evert, Wat ben ik blij dat ik jou woensdag heb gebeld!

    • 24 oktober 2011 08:42

      hoi Remco en Brenda,

      heel erg graag gedaan: wat een upsight (an inspirational insight 😉 was deze dag. We zijn niet alleen als sprekers en deelnemers in het moment tot leren in staat, we zijn dat ook naar een veel bredere community en we creëren er ook nog opleidingsmateriaal mee. Indrukwekkend om daaraan een bijdrage te leveren en het heeft nog zoveel potentie!

      Groet! Evert

  7. 22 oktober 2011 15:23

    Evert, wat een prachtige reflecties van een bijzondere dag! En geweldig dat je al zo snel zulke mooie en treffende verbeeldingen van het #HOEcongres online hebt.

    Super gaaf en super bedankt…!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: