Skip to content

Human Enhancement als concurrent van HRD!?

6 december 2011

(Inclusief boekbespreking ‘Van vergeetpil tot robotpak’)

Heb je het boek ‘Van vergeetpil tot Robotpak’ al gelezen? Moet je doen. Het is een uitgave van het Rathenau Instituut: een organisatie waar we trots en zuinig op moeten zijn. Het boek gaat over Human Enhancement, in het Nederlands zou je ‘mensverbetering’ kunnen zeggen. De onvrede van de mens met zijn beperkingen is van alle eeuwen en pogingen deze te omzeilen ook. Gelukkig maar, daarom kunnen we nu vliegen en hebben we medicijnen. Maar ook onderwijs is primair gericht op mensverbetering. En natuurlijk  in ons HRD vakgebied waarin we vanuit de intentie werken om mensen te helpen hun kennis,vaardigheden en houding in relatie tot hun werk en prestaties te verbeteren.

Het boek gaat echter niet over HRD maar over de vraag wat wel en niet wenselijk is rondom human enhancement in relatie tot een veilige en rechtvaardige samenleving. Moeten traumawerkers of treinmachinisten een ‘vergeetpil’ beschikbaar krijgen waardoor traumatische ervaringen opgelopen in hun werk minder impact hebben en zij (weer) beter kunnen functioneren? Moet de politie de beschikking krijgen over een ‘exoskeleton’ of wel robotpak om sneller en sterker te zijn dan de boeven? Maar wat als de slechterikken onze pillen en robotpakken in bezit krijgen?

In ‘Van vergeetpil tot Robotpak’ worden drie hoofdthema’s uitgewerkt: Psychofarmaca, Neurotechnologieën en als derde Persuasive Technolgy en Exoskeletons. De ontwikkelingen op deze gebieden versneld en ze groeien naar elkaar toe. Dit fenomeen staat bekend als Convergerende technologieën of NBIC convergentie (Nano = nanotechnologie, Bio = Biotechnologie, Info = Informatie & Communicatie technologie en Cogno = Cognitieve wetenschap).

Psychofarmaca

Bij Psychofarmaca gaat het om stoffen die bijvoorbeeld een ongewenste angst kunnen ‘uitwissen’. Dat kan heel nuttig zijn in beroepsgroepen die blootstaan aan angstige, vaak traumatische situaties zoals bij slachtofferhulp, brandweer, politie en in het leger. Daarnaast zijn er stoffen die ons mentaal sterker, alerter maken. Denk aan caffeine, energy drankjes, maar ook aan ‘smartdrugs’ als amfetamine en Ritalin. Sommige stoffen zijn als geneesmiddel bedoeld maar worden ook gebruikt door gezonde mensen om hun prestaties te verbeteren. Waar ligt de grens, welke stoffen vinden we wel acceptable en welke niet?

Neurotechnologieën

Bij neurotechnologieën gaat het om zaken als Deep Brain Stimulation (DBS) en bijvoorbeeld neurofeedback. Bij DBS worden electroden in het hoofd geplaatst en zorgen dat specifieke hersengebieden worden beïnvloed bijvoorbeeld ter vermindering van Parkinson klachten.Maar ook andere functies zoals aandacht en cognitie kunnen worden beïnvloed. Zou het goed zijn onze CEO’s van zo’n implantaat te voorzien om hen beter in te regelen voor een cruciale beslissing?

Persuasive technologie

Bij Persuasive technologie moet je denken aan systemen die ons vooral feedback geven en daardoor ons gedrag beïnvloeden. De verkeersdrempel is een simpel voorbeeld, het schermpje dat de snelheid waarmee je met je auto door een woonwijk rijdt (al dan niet voorzien van 🙂 of 😦 ) is als iets technologischer. Wat verder gaan systemen voor jeugddelinquenten waarbij via een armband de fysieke toestand wordt gemeten. Bij sterke emotie geeft de armband via trilling feedback zodat de persoon weet in welke toestand hij terecht is gekomen en zijn gedarg kan aanpassen.

Exoskeletons

Het exoskeleton is een ‘uitwendig geraamte’ of robotpak dat er voor zorgt dat je sneller kunt lopen of een zwaardere last kunt tillen. Het uitwendige geraamte meet de zenuwsignalen die de spieren aansturen om een bepaalde handeling uit te voeren. Daardoor ‘weet’ het systeem welke bewegingen het moet ondersteunen. Toepassingen zijn vooral bekend vanuit militaire toepassingen. In Japan wordt hard gewerkt aan andere toepassingen. De sterke vergrijzing van de bevolking  vraagt om nieuwe maatregelen: door exoskeletons kunnen bijvoorbeeld boeren en verplegend personeel hun fysiek zware werk ook op latere leeftijd blijven doen.

Cool of eng?

Klinkt dit allemaal eng? Toch willlen wij als HRD-ers bijdragen aan effectieve leerprocessen: leerprocessen die een blijvend resultaat hebben in het handelen van mensen tijdens hun werk en daarmee voor de organisatie. Dat betekent dat we er op uit zijn om veranderingen aan te brengen in iemands brein. Parate kennis of een vaardigheid die ‘iemand in de vingers heeft’ betekent dat bepaalde connecties in het brein tot stand zijn gekomen: mede door toedoen van ons als HRD-er. Ook wij als HRD-ers zijn dus ‘Human Enhancers’. Daarmee zijn de hier gepresenteerde technologieën onze concurrenten. En ze zullen zeker terrein winnen, reken daar maar op. Maar misschien kunnen we ook ‘samenwerken’. Juist daarom is het interessant ook de ethische dilemma’s te lezen die zo mooi worden gepresenteerd in ‘van vergeetpil tot robotpak’. (Redactie: Jaqueline B. de Jong, Ira van keulen, Jeannette Quast. Gratis te downloaden van de website van Rathenau Instituut waar nog veel meer interessante publicaties te vinden zijn).

Hoe kijk jij naar Human Enhancement in relatie tot HRD? Kijk ook even de trailer van de film Limitless

Ger Driesen

Challenge

Advertisements
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: