Skip to content

Teveel van het goede is geweldig!

4 januari 2012

Geluk is van alle tijden en van alle mensen. In welke situatie of in welk land mensen ook in de weer zijn. Direct of indirect speelt geluk een belangrijke rol in het leven. Geluk kan met recht een universeel verschijnsel worden genoemd.

Geluk = levensvoldoening

Voor veel mensen is het niet moeilijk om precies te benoemen hoe gelukkig ze zijn. Lastiger wordt het om concreet te verwoorden wat geluk is en waardoor dit wordt veroorzaakt. Dat is ook niet zo verwonderlijk. Lessen over geluk –en hoe je een gelukkig mens kunt worden- maken geen onderdeel uit van het curriculum in onze scholen. We leren jonge mensen inderdaad niet hoe ze het geluk in hun leven kunnen beïnvloeden. In de wetenschap is geluk als onderwerp vrij recent ontdekt door met name sociologen, psychologen en economen. In Nederland beschrijft Professor Ruut Veenhoven geluk als: ‘De mate waarin mensen voldoening scheppen in hun leven als geheel.’

Geluk blijkt een universeel concept te zijn. In de hele wereld en in alle culturen speelt geluk een rol in het leven en de taal van mensen..

Wat is geluk

Omdat het geluk een herinnering is

bestaat het geluk omdat tevens

het omgekeerde het geval is,

ik bedoel dit: omdat het geluk ons

herinnert aan het geluk achtervolgt het

ons en daarom ontvluchten wij het

en omgekeerd, ik bedoel dit: dat wij

het geluk zoeken omdat het zich

verbergt in onze herinnering en

omgekeerd, ik bedoel dit: het geluk

moet ergens en ooit zijn omdat wij dit

ons herinneren en dit ons herinnert

Rutger Kopland, uit ‘Geluk is gevaarlijk’.


Beïnvloed je eigen geluk

Een goede gezondheid en een goed huwelijk zijn belangrijke persoonlijke factoren, die bijdragen aan geluk. Maar ook persoonlijke eigenschappen blijken ook een belangrijke rol te spelen. Veel persoonlijke eigenschappen zijn door mensen (voor een deel) te ontwikkelen. Geluk kan daarmee voor een deel door jezelf worden beïnvloed.

Persoonlijke eigenschappen die gelukkig maken

Wegingsfactor

Zelfbeeld

+++

Activiteit

++

Persoonlijkheid

++

Groei en ontwikkeling

++

Persoonlijke zingeving

+

‘We zijn tevreden omdat we gelukkig zijn en niet gelukkig omdat we tevreden zijn.’

Walter Savage Landor

Geld maakt niet gelukkig

Mensen hebben voldoende inkomen nodig om te kunnen voorzien in de basisbehoeften. Dat is het niveau van het bestaansminimum. Daarboven blijkt meer inkomen niet bij te dragen aan meer geluk. Dat zit zo.

Stel dat je inkomen stijgt door een promotie of een nieuwe baan. Op de korte termijn word je daar gelukkiger van. Mensen wennen echter snel aan meer geld.  Om hetzelfde geluksniveau te handhaven is dan weer meer inkomen nodig. Dat krijg je bijvoorbeeld door harder te werken. Dit wordt de hedonistische tredmolen genoemd. Iedere keer moet je harder trappen om hetzelfde geluksniveau te handhaven. Steeds harder werken en minder vrije tijd kent ook zijn grenzen. Het is in ieder geval iets om over na te denken, want een tweede huis of een mooie boot maakt mensen per definitie niet gelukkiger…

En ondanks de toegenomen welvaart is in Nederland het gemiddelde geluk de afgelopen decennia vrijwel stabiel gebleven.

‘Op school zeiden ze, dat geld niet alles is, maar dat het om geluk gaat. Maar zodra mijn moeder dat hoorde, stuurde ze me naar een andere school.’

Gabor

 

Leef gelukkig en lang(er)

Dat geluk gezond maakt is een opsteker. Klassiek is de studie naar de Nonnen van de ‘American School Sisters of Notre Dame’. De moeder-overste heeft alle nieuwe nonnen in 1932 gevraagd een essay te schrijven over zichzelf. Gedragwetenschappers hebben jaren later deze essay’s bestudeerd en de nonnen in twee groepen verdeeld: levenslustig (veel positieve gevoelens) en minder levenslustig (meer negatieve gevoelens). In 1991 is onderzocht hoeveel nonnen nog in leven waren. In de daarop volgende negen jaren overleed 55% van de minder levenslustige nonnen tegen 21% van de levenslustigen.

Dat geluk gezondheid bevordert, blijkt een universeel verschijnsel te zijn. Het komt in alle culturen voor en is te vergelijken met het effect van niet-roken. Waarschijnlijk heeft geluk een verbetering van lichaamsfuncties tot gevolg, zoals verhoogde weerstand, daling bloeddruk en hartfrequentie, lager niveau van stress en dergelijke. Ook blijkt geluk te leiden tot andere factoren, die de gezondheid bevorderen zoals betere sociale ondersteuning en gezond gedrag. Dat heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat gelukkige mensen meer innerlijke rust hebben en een beter invoelend vermogen.

‘Geluk is het verlangen naar herhaling.’

Milan Kundera

Presteer gelukkig beter

Het is onderzocht en eigenlijk ook logisch. Geluk heeft een positief effect op de productiviteit. Vaak hangt dit samen met de mate waarin je resultaten boekt.

Mensen die rapporteren gelukkig te zijn blijken de eigen competenties effectief te benutten om resultaten te boeken. En het boeken van resultaten is natuurlijk een gelukversneller op zich. Dat leidt doorgaans tot de behoefte om nog meer succes te boeken met een positief effect op de productiviteit.

Uit veel onderzoek blijkt dat gelukkige mensen op het werk:

  • Minder verzuim hebben;
  • Klantgerichter gedrag demonstreren;
  • Effectiever samenwerken met collega’s;
  • Veiliger werken;
  • Minder fouten maken.

Ook is aangetoond dat het verloop in organisaties, waar mensen rapporteren gelukkig te zijn, minder hoog is.

‘Het is moeilijk iemand iets te doen begrijpen, wanneer zijn salaris afhangt van het niet-begrijpen ervan.’

Upton Sinclair

 

De ontwikkelbaarheid van geluk

Aristoteles zei het al: ‘Je hebt een beetje geluk nodig om gelukkig te worden.’ Dus is het de vraag of we mensen kunnen een beetje kunnen helpen het geluk positief te beïnvloeden. Dat blijkt wel het geval door de volgende gelukscompetenties te ontwikkelen:

  • Positief zelfbeeld;
  • Optimisme;
  • Kiezen;
  • Actief zijn;
  • Sociale relaties;
  • Jezelf ontwikkelen
  • Levenskunst.

Als het om geluk gaat, dan geldt voor hopelijk voor iedereen het aforisme van Mae West: ‘Teveel van het goede is geweldig.’

 

http://wp.me/p143SQ-r7

 

Advertenties
11 reacties leave one →
  1. 6 januari 2012 12:21

    Dag Jos,

    Krijg net de wekelijkse mail van http://www.managementenconsulting.nl/. een waterige commerciele site. Dat neem ik vandaag voor lief: wat opvalt is de kop van deze week “Hoe herken je een slechte consultant?”. Die vraag is blijkbaar deel van een publiek discours in deze branche! Hoe anders in HRD!

    Mijn eerdere twee reacties op je stuk in december over ‘kennis’ en deze week over ‘geluk’, hadden eenzelfde motivatie: mijn afkeer van argumenten op ‘meta-niveau’, nergens onderbouwd, die HRD acties zouden inspireren. Wat volgt is algemeen van aard. Niet een reactie op wat je schreef. De reactie is wat lang, maar ik ken geen ander forum.

    Graag richt ik me op een komende[?] discussie over professionaliteit: ‘hoe herken je een goed HRD-er’. Dringend lijkt een gesprek over de relatie tussen het individu en de organisatie. De HRD visie[zeker binnen NVo2, maar evengoed in vakbladen] lijkt eenzijdig, namelijk het faciliteren van de ontwikkeling van het individu. De organisatie, behalve als negatieve motivatie voor die keus, verdwijnt uit beeld.

    De visie op het individu als ‘object van HRD’, lijkt gesublimeerd in de notie van ‘ontwikkeling en groei van jezelf’. Prachtig geillustreerd door die student, in een reactie hierboven, die zegt: “ik ontwikkel mij nu zelf, maar [sic] mijn passie is de ontwikkeling van anderen”. De ontwikkeling van hemzelf, wordt als hij een diploma heeft, naar ik vrees, de definitie van HRD. HRD wordt het podium voor de ontwikkeling van anderen. Maar ontwikkeling naar wat, voor wat en wanneer? Gaat het om het individu of een organisatie?

    Het is in deze kijk op een ‘professioneel HRD’, dat de organisatie verdwijnt. De organisatie met een doel, met technologie, met structuren en met relaties. Ze verdwijnt ondermeer in een rookgordijn van loze veronderstellingen over de verschillen in belangen van het individu en die van de organisatie. Over het uiteenlopen van wat een individu wil leren en wat de organisatie meent dat hij moet leren.

    Dat de ontwikkeling van jezelf positief is geen discussie. Maar de veronderstelling dat die kijk HRD definieert lijkt nergens gefundeerd. Ze wordt gerechtvaardigd door argumentatie op het ‘meta-niveau’. Bijvoorbeeld die van invloedrijke HRD-ers rond het soigneren van kenniswerkers en het ridiculiseren van managers, let wel in het belang van ‘HRD in een kenniseconomie’. Maar door accentuering van het individu plaatst HRD zich buiten diezelfde sociale werkelijkheid.

    Een noodzakelijke discussie binnen HRD zou moeten zijn wat organisaties zijn in relatie tot het individu, zonder het moraliseren van huidige smaakmakers, zonder de larmoyante psychologismen. Die discussie vindt al jaren plaats in de economie. Het is daar dat noties als sociaal en humaan kapitaal werden ontwikkeld. Dat het begrip ‘organizational memory’ ontstond. Het is in de ekonomie dat de relatie tussen bekwaamheden en succes werd onderzocht. En als je die begrippen en relaties doordenkt, wordt mogelijk het idee van persoonlijke ontwikkeling duidelijker!

    Rolf Knijff

    • 6 januari 2012 15:29

      Beste Rolf,

      Het is zeker zo dat hrd zich dient te richten op de organisatie als systeem, waarbinnen managers, teams en individuele professionals functioneren. Als de focus dan gericht is op een duurzame, meetbare bijdrage aan de gewenste organisatieresultaten ontstaat een geheel ander perspectief voor hrd als vakgebied.

      Hier wordt veel over geroepen, maar de praktijk is weerbarstig. De reclame-uitingen voorbij… Wij zijn het als beroepsgroep verplicht om kritisch te (blijven) kijken naar wat wel of niet werkt, wat wel of niet meetbaar is, wat wel of niet relevant is voor de core business.

      Hier zijn nog veel ontwikkelingsperspectieven onderbelicht en onderbenut.

      Mij lijkt dat de economische tegenwind in die zin ook voor ons vakgebied een directe kans biedt. Steeds meer opdrachtgevers en klanten willen value for money. Mijns inziens terecht. Voor hrd is dit echter nog een flinke uitdaging. Ook op de universiteiten bestaat er weinig aandacht voor human performance improvement of business improvement om meetbare waarde toe te voegen voor de business.

      Er is nog veel te doen!

      Groeten,

      Jos

  2. 4 januari 2012 10:45

    Kan iemand me uitleggen wat deze discussie over ‘geluk’ te maken heeft met HRD?

    Rolf Knijff

    • 4 januari 2012 12:05

      Beste Rolf,

      Geluk heeft natuurlijk een relevante functie inzake persoonlijke effectiviteit. Daar ligt een raakvlak met hrd. Daarnaast is het geen toeval dat Harvard Business Review in de huidige editie aandacht besteed aan de waarde van geluk. De business value en daar denken jij en ik hetzelfde over: hrd dient relevant te zijn voor de business. De factor geluk is overigens slechts een van de vele denkbare interventies die hrd ter beschikking heeft. En, daar zijn wij het ook over eens, zeker niet de enige.

      Hierna een sneak preview uit de Harvard Business Review met drie samenvattingen van artikelen over geluk en waarde daarvan voor organisaties.

      Organization & Culture
      Creating Sustainable Performance
      Gretchen Spreitzer and Christine Porath

      What makes for sustainable individual and organizational performance? Employees who are thriving—not just satisfied and productive but also engaged in creating the future.

      The authors found that people who fit this description demonstrated 16% better overall performance, 125% less burnout, 32% more commitment to the organization, and 46% more job satisfaction than their peers.

      Thriving has two components: vitality, or the sense of being alive and excited, and learning, or the growth that comes from gaining knowledge and skills. Some people naturally build vitality and learning into their jobs, but most employees are influenced by their environment.

      Four mechanisms, none of which requires heroic effort or major resources, create the conditions for thriving: providing decision-making discretion, sharing information about the organization and its strategy, minimizing incivility, and offering performance feedback. Organizations such as Alaska Airlines, Zingerman’s, Quicken Loans, and Caiman Consulting have found that helping people grow and remain energized at work is valiant on its own merits—but it can also boost performance in a sustainable way.

      Self-Management
      Positive Intelligence
      Shawn Achor

      Most of us assume that success will lead to happiness. Shawn Achor, founder of the corporate strategy firm Good Think, argues that we’ve got it backward; in work he’s done with KPMG and Pfizer, and studies he’s conducted in concert with Yale’s psychology department, he has seen how happiness actually precedes success.

      Happy employees are more productive, more creative, and better at problem solving than their unhappy peers.

      In this article, Achor lays out three strategies for improving your own mental well-being at work. In tough economic times, they’re essential for keeping yourself—and your team—at peak performance.

      • 4 januari 2012 14:22

        Natuurlijk Jos: gelukkige koeien geven meer melk! Je doet veel moeite me dat aan te tonen. Spaar je de moeite: daar heb ik de HBR niet voor nodig, dat weet iedereen. Bovendien: dat is de vraag niet. De vraag is wat de relatie is tussen die vaststelling en de professionele rol van HRD. Je geeft toch, naar ik veronderstel, ook geen voedingsadvies? Ook dat komt productiviteit misschien ten goede.

        De argumenten aangedragen in deze discussie rond geluk tonen opnieuw de wereldvreemdheid van HRD, haar professionele gebrek aan rijpheid en tenslotte haar dwalend begrip van ethiek.

        Wereldvreemd omdat consultans zich nooit lijken af te vragen of werkende mensen gediend zijn van consultants, betaald door hun baas, die zich buigen over hun geluk. Mensen regelen mogelijk[of niet] hun eigen geluk. Weinig professioneel omdat deze discussie de ‘controle’ over een parameter suggereert die kan worden ingesteld door de discipline van ‘HRD-meet- en regeltechniek’. Onzin natuurlijk: geluk heeft vele vaders en moeders. En professionaliteit die zich baseert op ‘onderzoek’ naar statistische relaties tussen geluk en competenties, toont een wetenschapstheoretische onschuldigheid. Statistische relaties funderen geen leer van het menselijk geluk. Ethisch onjuist omdat, los van de vaardigheden gespecificeerd in een arbeidscontract, werkgevers en de door hen ingehuurde hulptroepen de psychische en sociale autonomie van werknemers dienen te respecteren. Elke vorm van controle is daar uit den bose. En smakeloos wanneer verondersteld ‘humanitair’.

        Voor vele miljoenen kocht ik ooit diensten van trainers en consultants,
        maar in hun werk ontwaarde ik nooit het recept voor maatschappelijk en individueel geluk. Met meer en meer verbazing volg ik dan ook discussies op deze site. Ze fungeert niet om de wereld te verbeteren maar als een soort kuil waar snikkende HRD-ers, ontroerd over elkaars en eigen visies, met elkaar in kunnen vallen. Komt het ooit goed in HRD?

        Beste,

        Rolf Knijff

      • 4 januari 2012 21:01

        Beste Rolf,

        Oh, wat zou ik toch graag koeien gelukkig maken! Ook als dit de melkproductie negatief beïnvloedt…

        Nu even serieus. Natuurlijk kun je de vraag stellen of interventies inzake geluk wel of niet tot het hrd-veld gerekend kunnen worden. Het antwoord daarop kun je vanuit verschillende invalshoeken benaderen:
        1. We hebben bij hrd geen geclassificeerd systeem van problemen, symptomen, oorzaken en interventies. Helaas niet. Ik ben de eerste die hier voor is, omdat het een prachtige aanzet vormt om ons vakgebied verder te professionaliseren.
        2. Door het ontbreken van een gestandaardiseerd aanbod is er een wildgroei ontstaan van interventies. Niet alleen qua type, ook de labels zijn erg verschillend en over de gegarandeerde, meetbare werkzaamheid hoeven we het niet te hebben. Die is er niet. Er is te vaak onvoldoende bewijs voor de werkzaamheid en dat hangt met punt 1 samen.
        3. Is de interventie werkzaam in de business van onze klanten? Voegt het daar waarde toe? Dit is weliswaar een sympathiek criterium, maar niet geheel doeltreffend. Op zichzelf staande interventies zijn te vaak ontkoppeld van problemen, symptomen en oorzaken zodat het risico op niet werkzaam wordt verhoogd.
        4. Traditioneel bepaalt het aanbod mede de vraag. In die zin is het nodig om kritisch te zijn en te blijven als hrd’er over hetgeen wordt aangeboden. Want het enthousiasme over een eigen tool in combinatie met het commercieel gewin blijkt maar al te vaak als een blokkade te functioneren van professioneel handelen.

        Of interventies rondom geluk wel of niet tot het hrd-veld kunnen behoren hangt vooral van de context, het probleem (of verbetermogelijkheid) en de klant af. Zo lang wij vooral moeten werken op basis van gezond verstand kan het moeilijk zijn. Vandaar dat wij bij Tulser consequent gebruik maken van de methodiek van Human Performance Improvement. Interventies worden uitsluitend gekozen, nadat de oorzaken zijn vastgesteld op grond van een gekwantificeerde gap tussen de huidige en de gewenste situatie. En dan is het zeker denkbaar om ook geluk als interventie in te brengen. Niet alleen, niet op zichzelf staand. Maar als onderdeel van een systeemoplossing, bijvoorbeeld als het om de meetbare toename van klantgerichtheid in organisaties gaat. Meetbaar en dus ook een economische waarde vertegenwoordigend.

        Helaas vind ik het minder dat jij mij verdenkt van ‘controle over geluk en het opleggen van enzovoort…’ Ik hoop van harte dat bij deze passage jouw QWERTY-toetsenbord het even heeft laten afweten. Weet je Rob, we kennen elkaar voldoende om hier niet over in discussie te gaan.

        We kunnen het beter over zinnige dingen hebben. En soms ook over leuke dingen, zoals meer geluk voor de koeien. Dan transformeert de animal cop naar happy cop. En dat gun ik de politie van harte!

        Hartelijke groet,

        Jos

  3. 4 januari 2012 10:07

    Beste Jos, jouw blog doet me denken aan een column of artikel (volgens mij in Intermediair) die ik eens over dit onderwerp las. De strekking daarvan was dat geluk een neveneffect is van een (ervaren) actief, zinvol en sociaal leven. Wat mij bijbleef is dat je geluk juist niet bereikt door ‘gelukkig worden’ als doel te nemen.

    Daar sta ik helemaal achter. Twee voorbeelden: Ik heb een gelukkig huwelijk, omdat wij allebei investeren in onze relatie en in elkaars geluk. Ik voel mij gelukkig als ik werk, omdat ik iets doe wat ik goed kan en daarmee anderen kan helpen. Wanneer mijn geluk de belangrijkste drijfveer was, zou mijn relatie egoïstischer worden en zou ik alles wat lastig is in mijn werk vermijden.

    Ik wil dus niets af doen aan het belang van geluk. Ik ben gelukkig ook gelukkig. Maar ik sta enigszins ambivalent tegenover de vraag ‘Hoe word ik gelukkig?’.

    De competenties die jij noemt vind ik helpend. Als mensen zich daarmee bezig houden, heb je grote kans dat ze hun eigen geluksstreven op de tweede plaats zetten, waardoor ze mijns inziens een actief, zinvol en sociaal leven gaan leiden om tot de ontdekking te komen dat ze ‘geluk’ op de koop toe krijgen.

    • 4 januari 2012 10:16

      Beste Arie,

      deze blog is gebaseerd op door Vivian Heijnen en mij geschreven boek: 100 Gelukversnellers. We hebben in samenwerking met Ruut van Veenhoven op basis van onderzoek deze competenties geselecteerd. Ben met je eens dat competenties een zware wissel trekt, omdat de ontwikkelbaarheid van bijvoorbeeld optimisme ook zeker een genetische dimensie kent. Maar voor zover mogelijk denk ik dat het relevant is voor het onderwijs en ook in de hrd-wereld om met geluk te werken. Geluk is op een 10-punts-schaal eenvoudig te meten en dat kan ondersteunend zijn in samenhang tot arbeidssatisfactie.

      In ieder geval is niet bedoeld dat geluk maakbaar is. Er zijn natuurlijk zeer bedroevende omstandigheden voor mensen, die diep ingrijpen in het persoonlijk geluk. Zo heeft bijvoorbeeld op de landenindex voor geluk Zimbabwe jarenlang de laatste plaats gestaan.

      Over geluk wordt veel gepubliceerd. Zelfs Harvard press heeft er een speciale uitgave aan besteed. Geluk en effectiviteit op het werk hangen samen. Dat geldt ook voor klantgerichtheid. Er zijn dus kansen voor mens & organisatie & klanten!

  4. 4 januari 2012 08:24

    Hier word ik nou gelukkig van, van dit type blogs! Dank Jos!

  5. 4 januari 2012 06:53

    Hartelijk dank Fedde! Geluk is iedereen gegund en het is in ieder geval een onderbelicht onderwerp, bijvoorbeeld in ons onderwijs. Ondanks enkele uitstekende initiatieven van beste presteerders die onderkennen dat geluk (deels) te ontwikkelen is.

  6. Fedde Matthijssen permalink
    4 januari 2012 06:45

    Goedenmorgen Jos,
    Wat een interessant verhaal. Het is herkenbaar voor me en het verklaart ook deels waarom ik doe wat ik doe.
    Als student ben ik volop bezig met zelfontwikkeling en mijn passie is ontwikkeling van anderen. Het laatste stuk waarin je benoemd wat we kunnen doen om geluk van anderen positief te beïnvloeden vind ik een mooie toevoeging.
    Het zet mij vooral aan het denken en dat vind in het mooie aan sommige blogs op deze site, het voegt iets toe. Ondertussen ben ik klaar wakker op deze vroege morgen, bedankt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: