Skip to content

‘Geachte vaklui en managers’ – Van strijd naar samenwerking binnen de schijnbare tegenstelling.

7 februari 2012

We wisten al dat het managen van professionele processen een vak is, maar nu in de Volkskrantspecial ‘Fuck the manager’ van 28 januari gesproken wordt over een kloof tussen managers en vakmensen weten we het zeker. Ik lees onder andere dat er ‘sprake is van een botsing tussen de managersideologie van efficiëntie en schaalvergroting en de ideologie van de vaklui -zoals leraren, verpleegsters, programmamakers- van kwaliteit en menselijkheid’.

Het is duidelijk dat de manager hier de kwade genius of zondebok is. Het wij-zij denken in politiek en samenleving roeien we uit, maar in het praten over organisaties wordt de tegenstelling (die tussen management en vaklui) in het katern fijn van stal gehaald. Als leiderschap- en organisatieontwikkelaar raakt deze polarisering mij omdat professie en management uiteindelijk hetzelfde doel dienen.

Voormalig klooster werd steenfabriek en is nu in handen van kunstenaars – foto december 2011

De kreet ‘I hate business’, getekend door een kunstenaar in een voormalig klooster/steenfabriek, geeft in één oogopslag een kant van de kloof weer. Ik herinnerde mij door het lezen van deze kreet vooral mijn eigen kloofervaring, als marketeer in samenwerking met professionals in de kunstsector. Ik begaf mij toen aan de ‘andere’ kant en had toen wel eens momenten dat ik ‘I hate professionals’ op de muren wilde kalken.

Waarschijnlijk net als Van Bijsterveldt in de loopgravenoorlog met het onderwijsveld. Of zoals Rosenthal die -volgens columnist Grunberg- het volk het liefst zou willen afschaffen om een betere democratie te krijgen, zo wilde ik het liefst de professionals afschaffen om een effectievere en succesvollere organisatie te verkrijgen.

Opheffen van de tegenstelling. Leren leidinggeven aan organisatieprocessen gaat echter juist over het integreren van het zakelijke en het creatieve, van de bedrijfslogica en de bedrijfsspirit, van de efficiency en de inhoud.

Creativiteit en chaos roepen om structuur en zakelijkheid en andersom. Ze hebben elkaar nodig en succes is afhankelijk van de mate waarin een organisatie in staat is deze twee in zich te verenigen, zowel in de organisatiestructuur, als in de vaklui en in de managers.

P.s. Dit samenbrengen van tegenstellingen in organisaties introduceerde managementgoeroe Robert Quinn overigens al begin jaren tachtig van de vorige eeuw met zijn concurrerend waardenmodel voor organisaties en managementopleidingen. De boodschap is -vrij vertaald- om in samenwerking vooral geen bevolkings-, pardon, beroepsgroepen en hun waarden, uit te sluiten.

Managen van de waarden. De enige reden waarom mijn samenwerking met de vaklui niet in een felle wederzijdse tegenwerking uitliep, was mijn manager, die  boven de partijen stond en vanuit organisatieoogpunt mijn afdeling en de professionele afdeling aanstuurde op samenwerking binnen de organisatiedoelen.

Daarvan leerde ik dat de kloof alleen kan ontstaan als er managers zijn die slechts voor efficiëntie en winst gaan, en als er professionals zijn die alleen voor kwaliteit gaan en vasthouden aan de visie op hun vak.

Leren leidinggeven aan professionele stromen. Voorkomen van een kloof en de uitwerking van het kloofdenken effectueren, is de taak van de leider die professionele processen managet. Het en-en denken is hier de truc want eenmaal in de loopgraven van het kloofdenken (‘jouw waarde of de mijne’) is het moeilijk samenwerken.

Door met managers te spreken over ‘professional zijn’ en ‘manager van professionals zijn’, leerde ik veel over de kloof en vooral over de kloof in mij. De kloof die uiteindelijk gaat over inspiratie aan de ene kant en doelmatigheid aan de andere kant.

Van strijd naar samenwerking door goede leiders. Als organisaties niet in een strijd tussen vaklui en managers terecht willen komen, zullen zij moeten werken vanuit het inzicht van een gemeenschappelijk doel en het gezamenlijke proces daar naartoe.

 Hiervoor zijn leiders nodig die:

  • het managementdenken en het professiedenken in zichzelf en daarmee in de organisatie weten te integreren. Zij erkennen daarmee  de verschillende waarden en zijn in staat de schijnbare tegenstelling als een gezamenlijk probleem te begeleiden en te effectueren.
  • weet hebben van bedrijfslogica en bedrijfsspirit,
  • het essentiële verschil tussen doel en middel kennen en kunnen hanteren.

Resultaat is dan winst met behoud van organisatieziel.

Ter inspiratie voor vaklui en managers:

-Marta Nussbaum schreef het inspirerende pamflet Niet voor de winst. Dat pamflet en een interview kun je vinden op: http://www.volkskrant.nl/wca_item/boeken_detail/453/203379/Niet-voor-de-winst.html

-Robert Quinn en het concurrerend waardenmodel: http://www.quinnassociation.com/ en http://www.performancecollege.com/model/index.html

Advertenties
2 reacties leave one →
  1. 7 februari 2012 12:02

    Helder verhaal Edith! Leuk om te lezen omdat je je eigen ervaring er in betrekt, groet, Johan

  2. 7 februari 2012 10:16

    Als manager onderschrijf ik geheel deze denkrichting. Het is zo logisch, ga vooral geen energie steken in het elkaar tegenwerken. Bundel die energie in het gezamenlijk zoeken naar wat iedere professional toe te voegen heeft vanuit zijn talent. De professional doet dat graag, met passie en gedreven. Als manager is dan je voornaamste taak belemmeringen wegnemen. En natuurlijk kun je ook het grote plaatje monitoren. Mijn ervaring is: professional lekker aan t werk met heel veel resultaat. En organisatie blij. Wat doen toch veel moeilijk. Het is zo simpel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: