Skip to content

Vanzelfsprekendheden spreken internationaal allerminst vanzelf

1 oktober 2012

Internationale mindset

Hoeveel professionals werken er eigenlijk nog uitsluitend met Nederlandse klanten, collega’s en zakenpartners? Door de globalisering zijn professionals de afgelopen decennia alleen maar internationaler gaan werken. Het zakenleven, van MKB tot multinational, denkt en werkt internationaal in handel, outsourcing, fusies, overnames en virtuele teams. Ook criminaliteitsbestrijding, milieuvraagstukken of internationale migratie vragen een grensoverschrijdende mindset en aanpak. Hogescholen en universiteiten hebben allemaal internationaliseringsprogramma’s; International Classrooms zijn allerminst een uitzondering. En zo kan ik doorgaan. Daarmee heeft ook HRD per definitie een internationale scope gekregen. Opmerkelijk is dat dit in de praktijk van alledag eerder nog een theoretisch besef is, dan dat dit gegeven is ingedaald. Op een of andere manier blijven we uitgaan van onze Hollandse, of op z’n best westerse, aannames.

De (on)vanzelfsprekendheid van vanzelfsprekendheden
Internationaal vakmanschap start voor mij bij de vraag: “Wat is voor mij vanzelfsprekend, en wellicht voor de ander niet?” Die vraag stellen we onszelf bijna nooit, terwijl die wel essentieel is. Vanzelfsprekendheden zitten veilig opgeborgen in ons onbewuste. Toch zijn onze aannames in het internationale contact uiterst belangrijk: zij sturen voor een groot deel (al weer onbewust) ons denken en doen. Zo is het voor de meesten van ons volstrekt normaal om resultaatgericht te werken. De relaties met de samenwerkingspartners zijn uiteraard van belang, maar dienen hoofdzakelijk om tot resultaat te komen. Er moet gewerkt worden en geld verdiend. Dat in ¾ van de wereld de relatie voorop staat, dat je pas tot daadwerkelijk resultaat komt als je een basis van vertrouwen hebt opgebouwd (en dat kan even duren, eenmalig lunchen volstaat niet!) is juist voor veel van onze zakenpartners vanzelfsprekend. Een Afrikaanse collega zei ooit: “Nu we elkaar hebben leren kennen, kunnen we 200% vooruit”. En dit geldt net zo goed in Italië. Ondertussen verzuchten Nederlanders maar: “Wat duurt dat lang, er komt niets van de grond”. Andere context, andere logica.


Reflectief vermogen intercultureel uitbreiden

Voor elke professional die internationaal werkt, is reflectief vermogen een niet te onderschatten vaardigheid. Toch staan we er meestal niet bij stil dat wat voor jou of je organisatie vanzelfsprekend is, dat niet hoeft te zijn voor je samenwerkingspartner. In hoeverre is bijvoorbeeld dagelijks alle e-mails direct beantwoorden (zonder tussenkomst van een leidinggevende) normaal? In hoeverre is slecht nieuws per e-mail vernemen, laat staan daarop reageren, gewoon? In hoeverre is het kritisch meedenken, feedback geven of het achterste van je tong laten zien aan de contactpersoon van de organisatie waar je zaken mee doet realistisch?

Pijnlijke missers, geweldige leermomenten

We nemen te vaak aan dat onze vanzelfsprekendheden elders ook gelden en dat onze waarden, normen en werkwijzen gedeeld worden. We expliciteren te weinig het impliciete. Totdat we er (meestal pijnlijk) achter komen dat er geen gedeeld begrip is. De afspraken die tijdens zakenreizen zijn gemaakt (“Ja, ja”), worden niet of mondjesmaat nagekomen. En hoe ga je dat dan weer van afstand via de mail, telefoon of skype ‘rechtzetten’? Hoe kom je dan via die media, zonder face-to-face contact, wel tot gemeenschappelijkheid?

Oproep tot HRD-ers

In alle branches werken professionals meer en meer internationaal. Maar interculturele competenties staan nog maar mondjesmaat in hun functie- en competentieprofielen, terwijl die cruciaal zijn voor hun complexe internationale werkcontext. Op z’n best wordt interculturele sensitiviteit genoemd. Maar dat is pas het begin. Mijn ervaring is dat wij, van oudsher zeevarende Hollanders, onszelf overschatten in ons interculturele denken en doen. We geloven dat als we internationaal willen werken, we het ook kunnen. Maar daar is meer voor nodig. Om te beginnen moeten we als HRD-ers onze eigen culturele vanzelfsprekendheden eens kritisch onder de loep nemen.

Advertisements
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: