Skip to content

Stuur de burgemeester van Haren NIET naar een training!

11 oktober 2012

Alle burgemeesters naar een training ‘handhaving openbare orde’! Dat stelt van Bernt Schneiders, de voorzitter van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters in Elsevier:  http://dlvr.it/2G1lHN  De reactie van Schneiders is weliswaar begrijpelijk, maar tegelijkertijd ook minder rationeel. Want los je met een training dit soort problemen op? Neen, en het kan natuurlijk ook anders!

Projext X in Haren!
Project X is het ‘Facebook-feest’ dat in het villadorp Haren uit de hand liep. Lees er meer over bij Wikipedia: http://tinyurl.com/964arsh. Of bekijk de video voor een samenvatting van de gebeurtenissen:

Hebben ze in Haren geen Google Maps?
Het is geen uitzondering dat bestuurders en managers oorzaken en gevolgen verwarren. Vooral bij ingrijpende situaties, zoals in Haren rondom project X, is het niet altijd even eenvoudig het hoofd koel te houden. Om consequent op systeemniveau te blijven denken en doelgericht de volgende acties te ondernemen:

  • de juiste definiëring van het probleem (bij voorkeur gekwantificeerd);
  • het achterhalen van de oorzaken;
  • het kiezen van interventies die deze oorzaken wegnemen of verminderen;
  • het vooraf, tijdens en achteraf meten van de effecten.

Neem als voorbeeld de voorbereiding in Haaren. Om te vermijden dat het huis en de straat zou worden gevonden waar ‘het facebook-feest’ zou plaatsvinden, zijn de borden met de straatnamen verwijderd. Dit lijkt een logische interventie. Maar houdt helaas geen rekening met het feit dat iedereen tegenwoordig een smartphone heeft met Google Maps. Dan is die straat ook zonder borden eenvoudig te vinden. Dit is een goed voorbeeld van single loop learning, waarbij het oplossen van het ene probleem in complexe situaties vaak de aanleiding is voor het veroorzaken van het volgende probleem.

De oorzaak bestrijden
Het is niet altijd moeilijk om de oorzaak te bestrijden. Twee weken na het betreurenswaardige incident in Haren wordt ook een Project X-feest voor Arnhem aangekondigd. De burgemeester, Pauline Krikke, heeft besloten om het probleem bij de wortels aan te pakken. Om overlast te voorkomen neemt zij het besluit om hard en duidelijk op te treden tegen eventuele bezoekers. Onder meer door iedereen op die bewuste avond de toegang tot Arnhem te weigeren. Lees meer in De Gelderlander:
http://tinyurl.com/9oqsbd6

De burgemeester naar een training sturen?
Zonder onderzoek een interventie bedenken. Dat is er aan de hand als de voorzitter van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters in Elsevier ervoor pleit om de burgemeester van Haren naar een training te sturen. Dit is een klassiek voorbeeld van de prestatieparadox.
De prestatieparadox ontstaat doordat de bestuurder of manager wél betere prestaties eist, maar dat hij níét de interventies kiest waarmee de werkelijke oorzaak van het prestatieprobleem wordt bestreden. Het gevolg is dat de prestatie niet, of uitsluitend toevallig, wordt verbeterd. De essentie van de prestatieparadox is dat training wordt ingezet, terwijl organisatieresultaten worden verwacht. Dit is een kostbaar misverstand: http://tinyurl.com/cquoljy

De consequenties van de prestatieparadox
Uiteraard staat Haren niet op zichzelf. Nog te vaak treedt de prestatieparadox in organisaties op. En dan zijn er alleen verliezers. De negatieve gevolgen van de prestatieparadox zijn herkenbaar:

  • kostbare verspilling van tijd en middelen (kosten van de training, verletkosten enzovoort);
  • scepsis over de effectiviteit van de manager (‘Wie heeft dit bedacht?’);
  • frustraties bij de manager en de trainer;
  • cynisme op de werkvloer over trainingen;
  • verhoogde weerstand tegen veranderingen;
  • een déjà–vu-effect dat ontstaat als in een andere situatie en/of context opnieuw een voorstel wordt gedaan om te trainen; ook als training in die andere situatie of context wel zinvol is. Dit kan leiden tot onverschilligheid en apathie.

Het kan anders
Het probleem is alleen dat de trainingswereld in niet meer dan waarschijnlijk 10% van alle interventies in staat is om meetbare resultaten te overleggen. Het moet en kan dus anders. Door consequent op systemeenniveau te denken en te handelen. Uitsluitend problemen in organisaties bestrijden met oplossingen die de oorzaken wegnemen of verminderen. Dan kan training een mogelijke interventie zijn, maar zeker niet de enige…

Reflectie                                           

  • Hebt je ook de persoonlijke ervaring dat het heel menselijk is om vooral de professionals te zien als de oorzaak én de oplossing van de performanceproblemen van de organisatie?
  • Met welke positieve of negatieve effecten voor de prestaties van de organisatie?
  • Hoe kostbaar is de prestatieparadox voor de eigen organisatie/afdeling op jaarbasis?
Advertisements
6 reacties leave one →
  1. 15 oktober 2012 08:54

    Beste Jos,

    Interessant verhaal waar ik mij deels bij aansluit en wel op twee niveaus. Allereerst op de paradox van de prestatie. Philip Vandendriessche zijn managementtrechter (waarom oplossingen vaak problemen zijn…) maakt de paradox overduidelijk.

    Maar er is nog iets anders in dit specifieke geval van crisismanagement. Als trainer verbonden aan ’s lands Politieacademie train en examineer ik de tactische en strategiche politieprofessionals op het terrein van crisis- en gevaarsbeheersing. Het domein van de ordehandhaving is als specialisme belegd bij een getrainde professional die tijdens crisissituaties in een team; de Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO) opereert. Deze tactisch operende ‘Hoofd Ordehandhaving’is – mits goed getraind – dé schakel tussen de operatie op straat en het strategisch niveau en daarboven (de driehoek). Het gevaar van getrainde Burgervaders op het domein van de openbare orde(handhaving) is dat zij ‘doorzakken’ naar het niveau waar zij niet horen t.w. op de stoel van de politieprofessional die zijn vak verstaat. Het risico dat Burgemeesters zich met de input (de wijze van handhaving, aantal ME-ers, afzettingen, posities, uitrusting, e.d.) gaan bezighouden i.p.v. met de output (politieke krachtenveld, beleidsuitgangspunten, openbare orde, e.d.). is groot. Met alle mogelijke ongewenste ineffectieve gevolgen van dien.

    • 17 oktober 2012 05:02

      Beste Remko,

      hartelijk bedankt voor deze reactie. Wij zitten op één lijn als het gaat om het onderscheid tussen training en de rollen en taken van de verschillende actoren – bijvoorbeeld in het geval van een crisis. Uiteraard kan een training niet zijn bedoeld om onduidelijkheid te organiseren in rollen, taken en verantwoordelijkheden. Dus bestuurders moeten besturen en dat heeft niets met training te maken. Wel met een effectief organisatieontwerp. En ik ben natuurlijk een leek op dit vakgebied van crisismanagement, maar het organisatieontwerp lijkt niet altijd in teken van de gewenste functies te staan. Daar valt natuurlijk niet tegen op te trainen. Daar moet je gewoon iets anders voor doen…

  2. Peter Boekweg permalink
    11 oktober 2012 15:50

    leuk stukje, maar wel weer met aannames ipv feiten. De gemeente haalde bv de bordjes niet weg om de straat onvindbaar te maken, maar om te voorkomen dat ze als trophee werden gestolen. en dat is geen aanname!

    • 11 oktober 2012 18:02

      Beste Peter,

      jij hebt gelijk met de aanname over de bordjes. Dank voor de feedback. Het principe van mijn blog berust echter niet op een aanname. Ook niet dat de suggestie is gewekt dat een training voor de burgemeester zou helpen.

      Maar het is altijd nodig om op basis van degelijk onderzoek tot de juiste interventies te komen. Op dat punt hebben wij beiden dezelfde aanname!

      Groeten,

      Jos

  3. 11 oktober 2012 10:53

    He Jos, leuk dat het twitterbericht van de burgemeester van Nuenen dat ik je doorstuurde tot deze mooie blog hebt uitgewerkt! Toen ik het bericht las moest ik direct aan jouw ‘opleidingsreflex’ idee denken. Ik zal ‘m onder de aandacht brengen bij onze burgemeester en hoop dat die het verder verspreid in ‘het land van burgemeesters’. Groeten, Ger

    • 11 oktober 2012 13:47

      Beste Ger,

      hartelijk bedankt voor je reactie. Jij hebt volkomen gelijk. Dit idee is ontstaan door jouw tweet over de opleidingsreflex. Het is nog interessant om dit verschijnsel in een breder perspectief te plaatsen. Zeker omdat het nog te vaak de bestaande praktijk rondom opleiden reflecteert.

      Vriendelijke groet,

      Jos

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: