Skip to content

Vlammende leidinggevenden. Pleidooi voor leidinggeven als vak en blijven leren als devies.

23 oktober 2012

‘Het is prachtig maar het vlamt nog niet’ riep ik afgelopen herfstvakantie regelmatig al wandelend uit. Het betrof de bijna vlammende bomen in de Vlaamse bossen, en het deed me denken aan een groots georkestreerd geheel waarin de een na de andere boom in slow motion uitbarst in lichtgevend geel tegen een decor van sprankelend paars, rood, bruin en groen. Vurige aanwezigheid als voorbode voor de stille ingetogen wintertijd.

Mensen met een vak

Vlammen. Doen waar je goed in bent. Daar deed het me aan denken. Aan mensen met een vak . Gepassioneerd, gedreven, in ontwikkeling, met hoogtepunten en introverte zelfwerkzaamheid. Mensen met een professie. Artsen, schoenmakers, voetballers.

Aanvoeren en voetballen

Over voetballers gesproken: als voetballer werd ik ooit gekozen als aanvoerder van mijn voetbalteam. Werd ik gekozen op:

  1. voetbalkunde
  2. leiderschapskunde
  3. mix van a en b

Ik hoop 1. Goed kunnen voetballen was het doel van mij en de trainingen. We wisten precies wie in het team goed, beter, best was; van nature maar ook door training en door innerlijke motivatie/mate van fanatisme. Ik was goed maar niet de beste, toch werd en bleef ik jarenlang, zonder discussie en stoelpootzagerij, de aanvoerder.

Ik denk dus 2. Vanuit mijn plek in het veld, de achterste vrouw, en met mijn lengte had ik overzicht en zette al voetballend de lijnen en strategie uit. Naast het lijnen uitzetten kon ik echter ook wel gewoon goed  voetballen en bezat ik de competenties die nodig waren voor mijn verdedigende plek.

Dus ik denk toch 3. Aanvoerder en verdediger: twee functies, twee taken, op 1 plek. Ik bleef werken aan mijn voetbalkunde en groeide in mijn rol en kunde als aanvoerder. Leren door te doen en door coaching vanaf de zijlijn en training na de wedstrijd.

Leidinggeven is ook een vak!

Net zoals bankieren een vak is, en voetballen, is leidinggeven ook een vak. Deze wat impopulaire zienswijze impliceert dat leiders hierop, net als op andere professies, zich blijvend hebben te ontwikkelen, zich in zelfwerkzaamheid en passie aan hebben te weiden, weten wat ‘goed worden in dit vak’ van hen vraagt, en bewust voor dit vak kiezen omdat ze zichzelf erin kunnen vinden en in kwijt kunnen. Een vak om in te groeien en beter van te worden.

Status en gemak

In tegenstelling tot de omgang met de oorspronkelijke professie, benaderen gewezen leidinggevenden hun leiderschap vaak niet als vak maar als iets wat je erbij doet, of wat je krijgt als beloning. Bankiers, rechercheurs, criminologen, activisten, leerkrachten, hoogleraren, armoedebestrijders, allen vakmensen met verstand, dreigen vaak zonder studie en toewijding aan het vak, een leidinggevende taak aan te nemen zonder de verantwoordelijkheid die daarbij hoort te kennen, te voelen. Ontdekking geschied pas nadat al enig leed is berokkend, aan de persoon in kwestie zelf, en/of aan anderen en de organisatie.

Modderen in het moeras tussen oorspronkelijk vak en leiderschapstaak

In enkele branches biedt men mensen die zijn aangekomen op de leiderschapspositie, weleens een tweedaagse cursus aan en worden ‘high potentials’ nog weleens door een wasprogramma gehaald. Echter, na ‘het programma’ stopt het leren leidinggeven. Op eigen houtje moddert men door in het moeras tussen oorspronkelijke vak en leiderschapstaak in. Het hebben van een respectabele leeftijd en honderd jaar ervaring is al helemaal een vrijbrief voor het stoppen met leren en ontwikkelen in je vak als leider.

‘Weer een leidinggevende die zich al doende lekker op mij uitleeft’ hoor ik regelmatig medewerkers verzuchten. 

Dat kan anders

Om een beter leider te worden beval mister Yamada -CEO van het tweede grootste bedrijf in Japan-  tijdens een seminar over leiderschap aan, om 25 minuten per dag stil te zitten. Om de focus van externe gerichtheid, te draaien naar interne gerichtheid. In mijn woorden: om de innerlijke groei net als de externe groei aandacht te geven, en zo je draagkracht voor je taak te vergroten. Gewone mensen mogen van mister Yamada, die ook zenmeester is, 10 minuten zitten, maar leiders, die met mensen werken en organisaties leiden, ‘need to sit at least once a day for 25 minutes’.

Hoe omvattender je verantwoordelijkheid, hoe vaker en langer je hebt te zitten en niets te doen. Om focus te houden, en te doen ‘what comes up’ and ‘to forget about yourself’. Hoe hoger in de boom, hoe minder je dus eigenlijk hoeft te ‘doen’. Heel makkelijk maar zo moeilijk.

Oefening baart kunst

Leidinggeven is niet alleen ‘werken’ en heel veel doen, jezelf verliezen in het werk, maar vooral ook heel aanwezig en alert zijn in het werk, veel kunnen ‘dragen’, meer dan jezelf kunnen omvatten. Daar is continue en blijvend leren en ontwikkelen voor nodig, om de innerlijke draagkracht en de externe kunde te vergroten.

Leidinggeven is een gedisciplineerde toewijding aan het vak leiderschap.

Net als de aanvoerder in het voetbalspel blijven leren, met een coach aan de zijlijn en een trainer die 2 keer per week klaar staat om de individuele voetbalkunde, de samenwerking en de aanvoering te oefenen en verbeteren. Het kan toch niet zo zijn dat in het amateurvoetbal de aanvoerdersontwikkeling beter begeleid wordt, dan de leiderschapsontwikkeling in organisaties?

Het bieden van een lerende werkcontext voor leiders, zie ik dan ook als mijn belangrijkste taak voor leiders die een vorm willen vinden waarin je leert in wat je doet.

Leren en blijven leren

Leren en blijven leren in je vak als leidinggevende. Makkelijk en moeilijk tegelijkertijd. Niet perse leuk, cool en snel maar net als in de woorden van mister Yamada: ‘zitten is helemaal niet leuk, je wordt er wel beter van’.

Pleidooi:

1.Benader leiderschap als een vak!

2.Blijf leren.

Tip aan:

Starters: geef leiding vanuit een leerkader en oefen niet gratis op uw medewerkers.

Ervaren leidinggevenden: als u denkt dat u klaar bent met leren, verzamel meer informatie over het vak  leidinggeven.

Senioren: denk niet dat je het zou moeten kunnen. Start juist nu met leren leidinggeven of blijf van uzelf mogen leren.

Leidinggevenden: blijf werken aan uw individuele competenties en innerlijke groei. Vindt een leercontext bij uw werk.

Directies en MT’s: besteed naast uw individuele leiderschapontwikkeling tijd aan uw gezamenlijke leiderschapstaak en samenwerking.

Geldloze branches: niet lerend in het vak leidinggeven staan kost geld.

Leertip: zitten kost geen geld.

Edith Lindhout, leiderschap- en organisatiecoach voor leidinggevenden en managementteams in samenwerking.

Advertenties
3 reacties leave one →
  1. 23 oktober 2012 13:02

    Edith, als leidinggeven een vak is, mag je dan filosoferen over leidinggeven als het niet je vak is? Stel dat een leidinggevende jou dat vraagt: wat antwoord je dan?

    Vrgr
    Rolf Knijff

    • edith lindhout permalink
      23 oktober 2012 13:37

      Dan antwoord ik: jazeker mag dat.

      Vanwaar je vraag?

      Hartelijke groet,

      Edith Lindhout Leven en Werk 0683244350

      Leiderschap en organisatieontwikkeling door coaching, training, intervisie en mt-begeleiding. http://www.edithlindhout.nl

      Partner Leiderschapshuis. http://www.leiderschapshuis.nl

      *Artikelen: http://edithlindhout.blogspot.com/

      • rolfknijff permalink
        29 oktober 2012 13:34

        Mijn vraag heeft het volgend motief. Je betoog heeft het karakter van[ wat in het Engels heet] ‘affirmative action’. Je bevestigt iets [‘mngt is een vak’] door een ‘daad te stellen’. Wat je verzuimt is aan te geven waarom die bevestiging nodig is.

        Natuurlijk is management een vak, zoals de schoenmaker [die je noemt] de cafébaas en dominees een vak uitoefenen. En natuurlijk: leren moeten ze allemaal. Tot zover zijn we het eens. Dat leidt tot mijn initiele vraag.

        Waarom de ‘affirmative action’? Blijkbaar speelt achter het stukje dat je schreef een ander betoog. Naar het lijkt over de aard van het managersvak[waarvan de aard door sommigen wordt ontkend]. Naar dat betoog, waarin je stelling neemt, ben ik benieuwd.

        Die nieuwschierigheid bracht ik onder in mijn eerste vraag ‘als je zelf geen mng. bent, wat kan dan een mening over het manager-zijn rechtvaardigen?’
        Is er een beeld ‘wat een manager behoort te zijn?’. Is er een beeld van succes?

        Mijn alertheid, rond dit thema, wordt ingegeven door het volgende. Management-coaches hanteren soms een wat schraal beeld van managers. Hun succes/falen lijkt bepaald door basale sociaal vaardigheid[hoe kom ik over] en enkel primaire psychologische noties, zoals ‘hoe anderen te motiveren’.

        De complexiteit van het managementvak wordt zo hanteerbaar gemaakt voor de coach. Maar vanuit het gezichtspunt van de manager wordt de aard van zijn/haar vak verdonkeremaand.

        Daarom mijn vraag: als je geen manager bent: hoe maak je dan een manager duidelijk wat je beeld op het mngt.vak is en dat het klopt en dat jij dat beter weet dan hij/zij? Lijkt een hele klus. Of zie ik iets over het hoofd?

        Vriendelijke groet,
        Rolf Knijff

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: