Skip to content

De waarde van waarden

30 november 2012
De logische niveau's van Bateson

De logische niveau’s van Bateson

Bateson blijft voor mij een enorme inspiratiebron voor mijn werk en wandel als opleidingskundige. Bateson pleitte al jaren geleden: “een verandering op een hogerliggend niveau heeft onmiddellijk impact op alle onderliggende niveau’s”. Ontwikkelen op hogere logische niveau’s is daarmee productiever, dan het werken aan lagere. Een verandering in identiteit cascadeert door naar normen en waarden, overtuigingen, capaciteiten en werkgedrag. Een inzicht in normen en waarden straalt flink uit, maar een mooie training om capaciteiten te ontwikkelen doet (op zijn best) iets aan werkgedrag.

De rechtvaardige teamleider

Enkele dagen geleden bezocht ik één van de workshops van een leiderschapsevenement dat ik had helpen ontwerpen. Tijdens de workshop stelde de trainer de vraag welke persoonlijke waarde leidend was voor de deelnemers. Eén van hen antwoordde: “rechtvaardigheid”. Enkele anderen antwoordden ook, maar voor velen bleek het antwoord op deze vraag nog niet zo voor de hand liggend.
Een antwoord op een vraag als deze, vergt immers een flinke dosis zelfkennis, door schade, schande, lief en leed ontwikkeld en (zelf)bewust gemaakt. Dat we uit de dingen die gebeuren en die we meemaken lessen leren, vraagt om reflectie en een flinke dosis wilskracht (Baumeister) om even bij wat er gebeurt stil te staan. Ná het moment, reflection on action, en misschien zelfs wel in het moment, reflection in action (Schein).

De training vervolgde en de trainer vroeg wat later of een van de teamleiders een project uit de organisatie dat hem of haar na aan het lag zou willen presenteren. De rechtvaardige teamleider stond op en hield een wervelend pleidooi over integraal klantonderhoud, een ‘hot topic’ in commerciële organisaties dat voortkomt uit de vraag “geven wij onze bestaande klanten evenveel en even goede aandacht als onze nieuwe klanten?”. Zijn pleidooi was niet alleen duidelijk, maar ook stellig en stevig: hij stond overduidelijk voor wat hij zei. De uitwerking op de groep was prachtig: er ontstond enthousiasme voor dit onderwerp en dat was des te opmerkelijker, omdat experts uit deze organisatie dat niet hadden weten op te wekken. Zou het komen, omdat die experts niet door hetzelfde rechtvaardigheidsgevoel gedreven zijn als deze teamleider?

Wat leren kan leren

Ik besefte me in een flits dat geen enkele training presentatievaardigheden zou kunnen opwegen tegen het besef dat deze teamleider had over zijn persoonlijke waarde en zijn bewuste keuze om juist vanuit deze waarde, dit specifieke project op te pakken.

Omgekeerd ook: geen enkele training om iets te leren verkopen dat voor de klant risicovol zou kunnen zijn, zal effect sorteren bij een deelnemer die oprechtheid als persoonlijke waarde naleeft.

Advertisements
4 reacties leave one →
  1. Michele permalink
    18 december 2012 11:05

    mooi verhaal! Vooral het laatste: “Wat leren kan leren” spreekt me erg aan.

    groet, Michèle

  2. 7 december 2012 09:23

    beste Johan en Brenda. Dank voor jullie reacties. Johan: ik wil graag begin volgend jaar een keer met je doorpraten over ACT. De twee reflectievragen in je bericht, vind ik direct krachtig (en prachtig!). Hartegroet, Evert

  3. 7 december 2012 08:05

    Hallo Evert,

    Alweer een goed verhaal, Evert.Bateson staat ook op mijn lijstje favorieten!

    gr Brenda

  4. 2 december 2012 09:19

    Ha Evert, wat een mooi en helder verhaal! Ik herken je accent op persoonlijke waarden. Op het moment verdiep ik me in ACT, Acceptance and Commitment Therapy (of Training), vooral de boeken van Russ Harris. Twee vragen in de ‘methodiek’ spreken me aan: Doe je wat er toe doet in je leven? en Vanuit welke idealen en waarden doe je dat? Ik geloof dat de makers van ACT dit uit Boeddhistische benadering hebben maar dat terzijde. Wat mij betreft lenen deze vragen zich om actief te reflecteren, om vervolgens open te staan voor de ‘consequenties’ ervan. Are you with me?
    Nou, overigens las ik je leuke twitterberichten over ons feestje, 40 jarig NVO2, ik heb het erg naar m’n zin gehad! Op naar de volgende 40 jaar! Groet, Yohan

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: